90 



afloopt en op welken rug de pasangrahan Negara-wangie staat, slechts door de kloof van Tji- 

 pansaloe gescheiden is. De oudheden liggen minstens een en een halve paal ten Z. Z. O. van 

 de pasangrahan en 800 voet lager, tegen over de kampong Tjipansaloe, en bestaan uit: 



a. twee statuen van Siewa (als Mahadewa), van welke de eene één, en de andere een en 

 een halve voet hoog is; zeer oud, beschadigd, de hoofden (zoo 't schijnt, met geweld) afgesla- 

 gen en naauwelijks te herkennen. 



b. omtrent 2000 passen meer benedenwaarts een stier, Nandi, ook zonder hoofd. 



Eene weelderige wildernis van klaga, scitamieen, acacia- en emblica-boomen overdekt dezen 

 berg-rug. 



II. Op de passier Pamojannang, in eene regte lijn, omtrent l 1 /» paal N. 75° W. van de pa- 

 sangrahan Negara-wangie verwijderd, en op ongeveer dezelfde hoogte. Men is hier op een 

 lengte-rug, welke van den bergtop Poeloesarie (ook goenoeng Kassor genaamd) tot het plateau 

 van Bandong afdaalt. Eerst volgt men den grooten weg der kofiij-inspectie, tot aan de kam- 

 pong Pamojannang; beklimt van daar tusschen Klaga den berg en gaat dan dwars over liet 

 spruitje Tjitajaboemie, op den aangrenzenden rug, ten westen, die de oudheden draagt, als: 



a. een altaar, van eene bijna kubieke gedaante, een en een halve voet hoog en breed, aan 

 de uitstekende kanten met fraaije ornamenten voorzien en boven met een vierkant gat x /g voet 

 diep, waarin zich het regenwater verzameld heeft; 



b. twee statuen van Siewa (weder als Mahadewa), de eene l 1 /^, de andere 2 1 /,, voet hoog, 

 wel zeer oud, aan de oppervlakten verweerd en met lagen van mos overtrokken, maar toch 

 als Siewabeeld zeer duidelijk te herkenen door de gewone arm-, hals- en oor-sieraden , door 

 den lijfgordel met de bellen en vooral door de slang en de tiara. Ook van deze beelden sche- 

 nen de hoofden vroeger met geweld afgeslagen te zijn geweest. Zij hebben altans het aanzien 

 als of men ze later weder bevestigd hadde. 



c. Eene statue van Doerga of Parawalie, gemalin van Siewa, met dezelfde attributen, als 

 men ze in de tempels bij Prambanan ziet, waar zij door de hedendaagsche Javanen Loro joen- 

 grang genoemd wordt. 



Het beeld is op een langwerpigen steen (van l 1 ^ voet) naar boven uitgebijteld, en vertoont 

 eene schoone vrouwelijke gedaante, met zachte, ronde gelaatsvormen, verheven voorhoofd, vollen 

 boezem en de volmaakste anatomische evenredigheid in alle ledematen. Zij staat op. den stier, 

 Nandi; regts naast haar knielt de overwonnen Maissasoera en achter hare twee ligchamelijke 

 armen, strekken zich aan elke zijde nog drie Symbolische armen uit, welke de gewone attri- 

 buten van Siewa: offerschaal, trisoela, dolk enz., in handen houden. 



Het beeld is bijna geheel onbeschadigd en zelfs zijn de sieraden aan armen en voeten nog dui- 

 delijk te herkennen. 



Deze drie beelden staan op drie verschillende terrassen, boven elkander, welke misschien kunst- 

 terrassen zijn, uit cubische steenen opgebouwd, thans onder de aarde bedolven en willigt reeds 

 zelve in aarde herschapen, Zij zijn uit trachijtisch lava gebeiteld en moeten, volgens den staat 

 van decompositie, waarin zich de lava bevindt, ouder zijn dan de bekende tempels op het ge- 

 bergte Diëng, welke wederom ouder zijn dan die van Brambanan. 



