95 



heer Muller; twee knodsbeelden : te Tjipaganti en Tjiandjoer; een in Boedha-houding zittend beeld 

 te Negara- wangi ea nog een vrouwenbeeld, met v iieide knieën naar een zijde regts uitgebogen 

 te Tjipaganti. 



Wij zeiden, dat de Doerga en Ganesa van Bandong de best gebijtelde beelden der hier be- 

 schrevene waren, mogen ze ook veel minder zijn dan hunne beelden, die we later in Oost en 

 midden Java zullen ontmoeten. Intusschen mag ons dit niet verhinderen, ook hen tot de beel- 

 den der Hindoe-caucasische type te brengen, daar ze nog de oorspronkelijke type van hare 

 voorstelling blijven geven. Zoo kunnen nog enkele der beelden, hoewel met minder aan- 

 spraak tot de Hindoe-caucasische type worden gebragt. Maar mogen we daartoe allen bren- 

 gen? Ganesa's met twee armen, ruw gehouwen, bijna zonder de minste versiering; die vrouw 

 met haar beide knieën regts uitgebogen, zonder eenig versiersel en ruw gebijteld; dat knods- 

 beeld met de sarong puntig op de regterknie neerhangend, met slechts een band om het lijf 

 en enkele gladde glangs; nog een enkel ander? Zij missen geheel de kunstwaarde, versierse- 

 len, het zuivere der voorstelling van de Hindoe-caucasische beelden; zijn werkstukken, waarin 

 nog wel, gelijk ik zeide, de overlevering der hindoe-beelden voortleeft, maar gebrekkig, en 

 door de javaan, aan zich zelf overgelaten, vervaardigd, daarom ook die der Java- type genoemd. 



De Joni\s, hoewel ook zooveel minder als bijtelwerk dan zoo velen van Java, later te ver- 

 melden, geven echter nog geheel den oorspronkelijken vorm terug: de nandi's zijn met en 

 zonder bult. De oorpronkelijke voorstelling is die met den bult. 



Overigens zijn ze ongetuigd en lomp gebijteld, men denke aan dien van Tjoepoe, welke zijn 

 voorpoot in proportie tot het beeld te groot, als de schaar van een kreeft voor zich heeft liggen. 

 Men heeft zich voor de meeste beelden ook van een zachten steen bediend, terwijl die der Hin- 

 doe-type, allen van trachijt zijn gebijteld. 



Wij bevinden ons te midden der beschrevene beelden, als op de grenzen, waar beide typen, 

 in haar uiterste rigtingen elkander ontmoeten. Maar daarom ook juist, gelijk steeds in zulke 

 gevallen, is de grenslijn niet overal, als bepaald gemarkeerd aan te wijzen, al mogen ook beide 

 typen zich aanstonds, in haar bepaalde representanten, als geheel verschillend en door een 

 breeden kloof gescheiden doen kennen. 



Thans blijven nog, voor wij ons naar het regentschap Garoet begeven, eenige beelden der 

 Padjadjaran-type te vermelden, door den heer Muller gegeven. Een daarvan vond hij in de 

 kampong Tjiwideh aan den N. N. O, voet van den Patoeha, ten Z. van Tjiandjoer. 



Het onderste gedeelte is nog ruwe steen, trachijt; boven is een ruw gelaat gebeiteld en ar- 

 men over elkander geslagen. 



Op den N, W. voet van den berg Tjagak, aan de grenzen van Krawang en de Preanger ge- 

 legen, vond hij vijf regelmatige vierhoekige terrassen, die achter elkander van het N. O. naar 

 het Z. W. op eene zacht rijzende hoogte zijn gelegen. Ieder terras is 6-8 voet hooger dan het 

 voorafgaande, de benedenste hebben 4-6 schreden middelijn, doch de bovenste zijn iets kleiner, 

 zijwaarts loopt de grond steil af. 



Op elk van de drie middelste terrassen stond, midden op den voorgrond, een beeldje; het eerste 

 was zonder hoofd, 



