97 



Beide pakken, stevig gebonden, werden vervolgens in kerpeks, inlandsche valiezen, gelegd en 

 vastgesnoerd. 



Van tijd tot tijd ontsluit men de pakken en stelt de manuscripten aan de dvooging der lucht 

 bloot om ze voor vocht of verstikking te bewaren, terwijl steeds zorgvuldig wordt toegezien, dat 

 ze vrij blijven van mieren of andere insecten. Geen conservator van eenig museum kan beter 

 en meer zorg dragen voor zijne manuscripten, dan die inlanders voor de hunne in het heilige 

 des heiligen van hun kampong. Van de vier nog andere manuscripten is een op lontar bladen, 

 zijn drie op kleine platte bamboe-stokjes gegriffeld. Het eerste is ook in een doos besloten. 

 Van die op bamboe-stokjes zijn twee in bamboe kokertjes en een door een gevlochten bam- 

 boe-ring vereenigd. De stokjes, ruim een vinger lang, zijn allen los van elkander. Ze dragen 

 ook geen teeken dat ze immer naar een zekere volgorde waren verbonden. Waarschijnlijk be- 

 vat ieder een afzonderlijken inhoud, een geheel op zich zelf. Misschien een bezwerings- een ge- 

 luksspreuk. De eene zijde is geheel met een regel begriffeld, de andere slechts voor de helft 

 of gedeeltelijk. Het schrift der vier laatsten is cursijf-kawi en kleiner. 



Allen behooren thuis in de kampong Tjiboeroei, vijf palen van Tjigedoek, hoofdplaats van het 

 district Panimbong, twaalf paal zuid van Garoet, in het hooge bergland. Tjiboeroei is een 

 oude kampong, die omtrent honderd huisgezinnen telt. Daar worden de manuscripten met nog 

 een en ander, zoo aanstonds te vermelden, in een klein huisje, op palen, te midden van een 

 omheining, waar binnen men 't steeds schoon houdt van gras en bladeren, bewaard door een 

 pakoentjen, van ouder tot ouder de bewaarder en bewaker. De man verklaarde voor de 

 eerste maal van zijn leven, nu ook met de manuscripten, naar Garoet gekomen te zijn. 



In de maand Moeharam vieren ze te Tjiboeroei een feest, dat eenige dagen duurt, ter eere 

 en vereering van hun ouden schat, hun heilige kaboejoetan. Dan maken ze geheel hun kam- 

 pong schoon, ook de huizen en erven. Ook in huis wordt alles met bezems schoongeveegd en 

 zij zelf kleeden zich met nieuwe kleederen. En zoo velen als van Tjiboeroei afstammende in 

 de Preanger verspreid wonen, gaan dan, als ze slechts eenigzins kunnen, naar de plaats, van 

 waar hun geslacht afkomstig is, om deel te nemen aan het gemeenschappelijke feest. Men 

 vereenigt zich dan aan maaltijden, ook tot vereeriog van de geesten der voorvaderen, die 

 wonen op den top van den Tjikorai en van hen, welken Cheribon toebehoort. Wij hoorden 

 reeds, dat op den top van den Tjikorai een oude bid- of goden en geestenvereeringsplaats is; 

 terrassen door menschenhanden gevormd. Met die // welken Cheribon toebehoort" moeten wij 

 gelooven, dat ze hen bedoelen, die daar in vroegeren, voor- Islamschen tijd, heeren waren. 

 Dit mag wel wijzen op hun aloude herkomst van daar, van waar zij waarschijnlijk trouw 

 aan hun voorvaderlijk geloof en niet bestand tegen het geweld van den Islam, naar de Pre- 

 anger uitweken. Ze bewaren bij hun oude zaken dan ook nog een lapje batik, dat volgens 

 den heer Holle oud-cheribonsch batik is. 



De bewoners van Tjiboeroei zijn om hun vasthoudenheid aan het oude in wijden omtrek be- 

 kend en beroemd. Daar geldt alom van hen het gezegde, toekoeh Tjiboeroei, Tjiboeroeische 

 vasthoudenheid. Ook moet men daaronder verstaan standvastig van karakter en trouw in 

 woord. Een man een man, een woord een woord: zei van hen de Panghoeloe, ten wiens huize 



13 



