102 



den hebben zien verdwijnen en beschadigen: die, sedert het Engelsche bestuur tot op onzen 

 tijd verloopen, of die van den strijd tusschen Islam en Hindoeisme op Java. Misschien wel 

 gedurende die van onze eeuw. Zoo verhaalde men mij ook, te Sumedang, dat op den berg 

 Sindoelang, vijf paal van die hoofdplaats, negen beelden bij elkander hadden gestaan, achtereen- 

 volgens naar Sumedang gebragt, maar sedert vijf of zes jaren daar niet meer te vinden. Ze 

 waren, volgens berigt, naar Batavia verzonden maar niet in het Museum des genootschaps 

 bezorgd; verliezen, zeer te betreuren voor de antiquarische studiën van Java. 



Voor verder te gaan, wil ik nog eerst eenige regelen wijden aan de nagedachtenis van den 

 zoo ontijdig en ongelukkig begraven badak; hoe het kwam dat hij op zekeren dag zijn kop ver- 

 loor? Vroeger stond hij in een kampong nabij Garoet, en was de heilige, de vereerde der dor- 

 pelingen. Ze lieten hun offerschalen voor hem rooken, en beloofden hem alles, indien hij hun 

 wenschen en beden slechts wilde vervullen. Toen kwam een hadji in de kampong, eerst kort 

 geleden uit Mecca wedergekeerd. Kon het anders, of zoo booze afgoderij moest zijn geloofsijver 

 ontsteken, en wel zoo hevig, dat hij den badak diens kop afsloeg? Maar de dorpelingen waren 

 hem daarvoor zoo weinig dankbaar, dat hij beenen moest maken en naar Garoet vlugten ; zoo 

 verbitterd waren ze op hem. Nog altijd leeft die hadji onder de bevolking voort als de hadji- 

 badadakan, de rhinoceros-hadji.' En wat ze ook mogen vergeten, tot zelfs den begraven badak, 

 den hadji-badadakan vergeten ze niet. 



Nu ga ik spreken van twee beeldjes welke ik zag te Melambong, hoofdplaats van het dis- 

 trict van denzelfden naam. Ze waren daarheen gebragt van den berg Tjitatapa, zeven paal 

 oost van Melambong, waar ze voortaan zullen blijven. Het eene is ruim een voet hoog, heeft 

 de armen voor de borst gekruist, de handen op de schouders gelegd. De beenen staan met ge- 

 bogen kniën op zijde van het doorgezakte ligchaam. Het is van zijn sexuale masculinum voorzien. 



Het andere, omtrent anderhalven voet, heeft de regterhand daaraan gelegd; de linker over de 

 borst geslagen en is de hand, gelijk van het andere, op den schouder gelegd. Ook het linker- 

 been staat met gebogen knie ter zijde van het ligchaam maar het regter is daaronder gelegd. 

 Beiden behooren tot de Padjacljaran-type. 



Wij hoorden, dat de inlanders al wat oud is eeren en vereeren, tot zelfs een kanonnetje, 

 Compagnie's duiten en een lapje oud-Cheribonsche batik. Die cultus is diep in het volksleven 

 geworteld. "We zullen nog meermalen gelegenheid hebben ons daarvan te overtuigen. Thans 

 slechts voor de streken, die wij nu door reizen. Te Tjikoeroek-ilir, zeven paal noord-oost van 

 Garoet, zijn een oude gong en kris de voorwerpen dier vereering. In het district Batoe- 

 Wangie, regentschap Soekapoera, westelijk gedeelte, en wel in de kampongs Danghijang, Le- 

 wikakarang en Toekangbatoe, deelen in die vereering twee krissen, een Javaansche sabel, een 

 lanspunt en twee koperen slangen, falconetten van de Portugezen afkomstig, althans niet jon- 

 ger dan de inneming van Jakatra. 



Ik zag ze in de pasangrahan Tradjoe. De man, die de lanspunt bragt, legde ze, na haar 

 eerst langzaam en plegtig uit de schee gehaald te hebben, ten teeken van hoogen eerbied op 

 zijn hoofd, daarna voor zich neer, en zag haar toen met blikken van zoo diepe reverentie aan 

 als de heiligen en Maria-beelden der roomsche kerk wel zouden willen, dat steeds op hen ge- 





