103 



slagen werden. Ik bezag het stuk oud ijzer en dacht: bijgeloof kan toch alles maken van den 

 mensch, die ongetwijfeld het wijste, maar te gelijk ook het domste dier is, dat op deze aard- 

 bol rondloopt. 



Vraagt men de menschen, van waar en sedert wanneer, zij die dingen zamenbragten , dan 

 is hun steeds wederkeerend antwoord, niets van dat alles te weten, alleen dat ze van oude, 

 vergeten tijden tot hen kwamen; dat zij die met alle zorg en trouw hebben te bewaren en te 

 vereeren, zullen ze geen jammer en ellende over zich en heel de kampong brengen. 



Ik was naar Tradjoe gereisd om geheel andere dingen te zien dan die men mij daar kwam 

 vertoonen. De mannen van Tjiboeroei hadden gezegd, dat te Kadoengora, district Batoe-wangi, 

 een gelijke oude litterarische schat werd bewaard, als zij mij te Garoet lieten zien. En dat, 

 had men mij verzekerd, mogt ik wel gelooven, want als bewaarders van gelijke zoo pretieuse 

 relieken stonden beider kampongbewoners met elkander in zekere betrekking, bezochten ze 

 elkander van tijd tot tijd. Te Menondjaija, hoofdplaats van Soekapoera, aangekomen, vond ik 

 dat berigt nog meer bevestigd door den regent en patih, die de manuscripten wel niet gezien, 

 maar toch ook gehoord hadden, dat die te Kadoengora bewaard werden. Nadere onderzoekin- 

 gen, welke ik niet mogt betwijfelen, en die mij, intusschen tot Tradjoe gereisd, tegen kwa- 

 men, vernietigden echter eensklaps mijne schoone verwachtingen. Zelfs niet één beschreven 

 lontarblad was te Kadoengora gevonden. 



De eenige oudheden, in het district Batoe-wangi bewaard, waren die, welke ik zoo even deed 

 kennen en men mij tegelijk met het teleurstellend berigt kwam brengen. 



Ik zag dus af van den verderen togt, langs een bergpad, dat slingerend door diepe ravijnen 

 en over hooge bergtoppen voerde; met steenen bezaaid, zeer moeijelijk op sommige plaatsen, 

 zoo gevaarlijk, dat ruiter en paard bij het minste ongeval zeer gemakkelijk hals en beenen 

 kunnen breken. Maar 't ging mij ook hier weer als te Garoet en Limbangan. Vond ik niet 

 wat ik dacht te vinden, ik vond daarentegen 't geen men mij niet gezegd had er te zullen 

 vinden. 



Op den berg Wankelang, twee en een halve paal west van Indihijang, hoofdplaats van het 

 district van denzelfden naam, zag ik een joni en linga, zoo als ik nog geene op mijn reis ont- 

 moet had. De kontroleur van Tassik Malayoe bragt er mij, langs een pad, dat door een paar 

 kampongs, door sawahs en slingerend om eenige heuvels, die plotseling uit de vlakte verrijzen, 

 mij eindelijk op den top van een dier heuvels, goenong Wankelang, bragt. 



De joni met gladde lijsten, die van uit het midden naar boven en beneden uitspringen, is 

 omtrent een kubiek van twee voet. Het Aaerkante gat, in haar bovenvlak, waarin de linga 

 staat, is acht duim in het vierkant en omtrent een voet diep. De tuit heeft een lengte van 

 vijf duim. Zij staat op een tafelsteen, niet bewerkt, aan de kanten afgebrokkeld. 



De linga, trachiet, is anderhalven voet hoog; zoo ver hij in de opening gaat is hij vierkant, daar 

 boven op een breedte van twee duim achtkant gehouwen, vervolgens rond en boven afgerond. 



Hij stond in de joni; vroeger heeft hij er echter vóór, op een ruwen tafelsteen gestaan, 

 met nog een kleineren van denzelfden vorm. Van uit verren omtrek kwamen toen voor 

 beiden de vrouwen bidden en offeren om den moederzegen. Dit is thans minder geworden, 



