106 



Daar tusschen stonden echter twee beeldjes, Padjadjaran-type. Het eene is twee voet hoog, 

 slechts alleen hoofd zonder hals, overigens nog geheel ruwe steen. Het hoofd is acht duim 

 hoog, de kin hangt over den steen af, het gelaat is duidelijk te herkennen, alleen de oogen heb- 

 ben een weinig geleden. Het andere beeldje is een en een halven voet hoog en heeft de armen 

 cirkelvormig over de borst geslagen, beide handen onder de kin als biddend opgeheven. Het 

 gelaat is naauwelijks te herkennen; van beenen niets zigtbaar. Op den rug draagt liet een 

 groote pad, welke beide voorpooten om zijn hals heeft geslagen en met de achterpooten breed 

 uit geslagen zich op den rug vast houdt. Ik kon er moeijelijk een kind in zien, de gelijkenis 

 is te zeer die van een pad of kikvorsch. Voor beide beelden, nevens elkander geplaatst, ligt 

 een tafel-steen waarop offers worden neergelegd of verbrand. 



En wat komt ge wel met uw offers aan die beelden vragen ? vraagde ik aan een oud man , 

 die met vele andere dorpelingen hurkende nederzat. Ja, hervatte hij na eenige aarzeling, als 

 we gaan ploegen of oogsten komen we hier eerst offeren om zegen op ons werk. En wat ko- 

 men hier de vrouwen vragen? vervolgde ik; kinderen, was zijn antwoord. Komt ge er niet 

 alles vragen, wat ge noodig hebt? ging ik voort. Ja, was het tevreden antwoord van den man, 

 dien het scheen goed te doen, dat ik het zoo juist wist. 



Het is helaas! maar al te waar dat nog tallooze en tallooze inlanders slechts naar hun mesi- 

 gits gaan, om er eenige doode kerkelijke vormen te verrigten, eenige niet verstane formulieren 

 na te spreken of aan te hooren; maar willen ze iets ondernemen, behoeven ze hulp, dringt hen 

 de nood tot bidden, dan gaan ze voor steenen en beelden buigen, bidden, wierooken, offeren. 



Als een derde beeldje wees men mij nog een steen, waaraan ik niet de minste bewerking 

 van een menschenhand kon ontdekken, maar waaraan die der natuur den vorm had gegeven 

 als van een klein hoofd en langen hals op een ligchaam. Nog staat er een ruwe steen waarin 

 een vijzelgat. Hij kan een joni voorstellen, gelijk de langAverpige steenen lingas kunnen af- 

 beelden. 



Eenige palen verder verliet ik nogmaals mijn wagen, om regts van den weg, op een hoogte, 

 in het bosch, de oude bidplaats van Indit-indittan te bezigtigen. Ze bestaat uit een plek van twaalf 

 schreden in omtrek, met ruwe steenen even als die van Lengo belegd. Een kolossale steen ver- 

 heft zich daarboven, als een altaar, dat een opgerigten langwerpigen steen draagt, twee voet 

 hoog, waarin oostersche verbeelding misschien een menschelijke gedaante kan zien, maar waar- 

 van ik niet meer dan een steen kon maken , zonder eenige bepaalde gedaante. 



Een paal boven Indit-indittan ligt nog een groot langwerpig graf te Sedaioe-marap. Daarin 

 wilde overlevering, dat de kluizenaar, de orang betapa Mok-larong ligt begraven, wiens boete- 

 plaats te Indit-indittan zou geweest zijn. 



Wat heeft die overlevering hier en overal elders op Java niet al verzonnen ? Een boom te 

 Tjipandaloe, nabij Pendjaloe, is ontstaan door den wensch en de kracht van een vroeger klui- 

 zenaar daar Ki-boejoet-Garahan; een andere te Karang-tenan, eenige palen verder van Pendjaloe, 

 heeft zijn ontstaan daaraan te danken, dat er vroeger eenmaal negen Wali's, apostelen van 

 den Islam, zamen kwamen; de berg Padang meer nabij Tjiamis bleef tijdens den zondvloed 

 zijn top boven de wateren verheffen, die overigens geheel de wereld bedekten, 



