107 



Het regentschap Claloe is vol van zulke heilige wonderplekken. Ik zou den lezer, van wiens 

 geduld ik reeds te veel vergde, vervelen indien ik daarvan nog meerdere noemde. 



Wij zijn te Pendjaloe aangekomen; vervolgen wij met de oudheden, ons daar vertoond, De 

 eerste is een ijzeren zwaard met handvatsel, drie voet vier duim lang, welks vorm u aan de 

 klewangs van Borneo's dajaks doet denken. Het handvatsel, naar buiten gebogen, is met eenig 

 lofwerk besneden; ook is aan het zwaard boven de greep eenig ornamentwerk. Dat zwaard 

 mag wel oud zijn en uit een tijd, toen men nog alleen ijzeren wapenen op Java smeedde. 

 Men noemde dat, het zwaard van Sang-hijang Borasgnora, een zoon van den vorst van Pa- 

 djadjaran. Anderen willen, dat het een geschenk was van patih Kijahi Santen aan zijn 

 vorst Praboe Sili Wangi, met wien Padjadjaran onderging. Het kan met even veel schijn 

 van Avaarheid ook een geschenk van den koning der Nederlanden aan dien vorst genoemd 

 worden. 



Daarnevens liet men ons zien, als de tweede groote poesaka-reliekie van Pendjaloe, een twee 

 puntige ijzeren lanspunt, lang twee voet drie duim, even eenvoudig van bewerking als het 

 zwaard. Beiden worden in het heilige huisje, in een soort van hangmatjes met gordijnen, 

 in vele stukken grof wit linnen gewikkeld, bewaard en hoog vereerd. Ik bezocht dat huisje 

 ter zijde van des Wedono's woning, op palen gesteld en van een zeven voet hooge bamboe heining 

 omringd. Het is inwendig geheel met wit linnen behangen; in het midden hangen beide hang- 

 matten, rondom langs de wanden kleine gevlochten mandjes, waarin men de verdere onbedui- 

 dende relieken bewaarde. Op den vloer stonden verscheidene offerschalen, waaruit op bepaalde 

 tijden de wierookwalm opgaat, ter eere van al het oud roest, daar met zooveel zorg en liefde 

 bewaard. Het verdere, een vierkant lampje van ijzerblik, een koperen ronde doos met deksel, 

 waarin verscheidene aarden potjes, die men nog heden op de passers koopen kan en die zij ook 

 nieuw noemden, vermeld ik slechts in het voorbijgaan. Het schoonste voorwerp der verzame- 

 ling is ongetwijfeld een zeer versierde bel, welke met het zwaard en de lanspunt is afgebeeld 

 in het tijdschrift voor Ind. Taal-, Land- en Volkenkunde, deel VII pag. 385 plaat I no. 3, 4 en 5. 



Nog bewaren ze in het heilige huisje twee fragmenten van linnen kapjes met afhangende 

 kleppen, met figuren en arabische letters beschreven, waarschijnlijk vroeger het eigendom van 

 een priester. 



Van de dessa Pajong Sarie twee en een halve paal west van Pendjaloe, bragt men mij nog een 

 schoon gevormde en geciseleerde, tienzijdige, rondge vormde siriebak met deksel, ruim een voet 

 in diameter en een ronde schaal, negen duim diameter, van zeer fraaije bewerking, geëmail- 

 leerd met wit, rood, blaauw, geel en groen, die echter veel geleden had. Sommige figuren , als 

 paarden van buitengewoone lengte, tegen den binnenrand, waren nog zeer goed te herkennen; 

 verder nog een koperen lamp, twee voet hoog, van smaakvolle bewerking, die nog zeer goed 

 als sabbatslamp op een joodsch feest zou kunnen prijken, en een groote ijzeren pinangknijper, 

 almede van goede bewerking. 



Ze waren het eigendom geweest van een zekeren Tjondro-Wisraja; maar wie die man was 

 geweest, van waar, welke geloof en welke betrekking wist men niet. 



De voorwerpen, niet zonder kunstwaarde voor hun tijd, zijn waarschijnlijk uit Java's maho- 



