108 



medaanschen tijd en afkomstig van Cheribon, reeds vroeg een stad van veel handel en nijver- 

 heid, waar chinesche en inlandsche werklieden, kunstenaars in hun vak, woonden. 



Het laatste wat ik van Pendjaloe te melden heb is een klein koperen beeldje, ruim twee 

 duim hoog, zittend, de lange armen uitgezet en de handen op de voeten geplaatst, Padja- 

 djaran-type; in het hoofd duiden twee gaatjes en een streepje daar onder, het gelaat aan. Lig- 

 chaam, armen, beenen missen allen vorm en proportie; handen en voeten moeten daaraan ge- 

 dacht worden. Het behoort te huis in den dessa Waroe-dojo, vier paal west van Pendjaloe en 

 is de eenigste reliek van dat dorp, daarom voorzeker met zoo bijzonderen eerbied bejegend. 

 Het heeft zijn heilige plaats, zijn bedje, kussentjes, offerkomfoor en is daar de algemeen ver- 

 eerde ! 



Bijna zou ik een ook hoog vereerd reliek uit de dessa Tjimoentjong, drie paal west van Pen- 

 djaloe, vergeten en wel een zilversmids ijzeren aanbeeldje, zes duim hoog. 



Meer dan Pendjaloe is Kwali bekend en beroemd om zijn oudheden. De plaats, waar ook 

 van eenige naburige dorpen de oude dingen voor mij ter bezigtiging werden zamen gebragt. 

 Wij vangen aan met die van Tjipakoe, vijf paal van Kwali. 



Een beeldje, Padjadjaran-type, een voet vier duim hoog. Een steen, waarvan het bovenste 

 gedeelte door afronding en een inkeeping, welke den hals moet voorstellen, tot hoofd is gevormd. 

 Het gelaat is duidelijk maar ruw gebeiteld; verder heeft men aan beide zijden van den steen 

 beenen, met de knieën tot onder de schouders opgetrokken, gebeiteld, waarvoor tot meer dan 

 de helft der beenen de ellebogen reiken. De handen, tot bijna onder de kin als biddende op- 

 geheven, houden iets vast, dat niet te onderscheiden is. Onder de beenen komt weer de nog 

 ruwe, eenigzins afgeronde steen uit. Beneden de voeten zijn nog een paar teekens te zien, 

 waarvan niets te maken is. Dit produkt van ruwe kunst en onnatuurlijke houding noemden 

 de inlanders Sanghijang. Nevens het beeldje ligt ten plaatse nog een ovaal ronde steen, een 

 voet in zijn langste diameter, met twee voet indrukken klein als die van een kind. Hij wordt 

 genoemd Sanghijang Dampal. Dampal beteekent voetindruk of spoor. Verder zag ik nog twee 

 goed en zuiver bewerkte linga's, de eene omtrent een, de tweede twee voet, die duidelijk blijken 

 uit een betere school te zijn voortgekomen, dan het beeldje en de steen met voet-indrukken, 

 beiden ook van meer groven steen vervaardigd. De linga's, die men mij ook als zoodanig noemde , 

 zijn uit de nabijheid van Tjipakoe. De plaats, waar ze gevonden worden, heet linga Sieëng, 

 en wordt gezegd het verblijf van een kluizenaar geweest te zijn. Of ze misschien vroeger die 

 plaatsen hun naam gaven, en dezen alzoo voor het nageslacht bewaarden? Beneden zijn ze 

 vierkant, hooger op zijn de kanten voor een gedeelte zuiver glad gekapt, terwijl ze verder 

 rond en van boven geheel afgerond toeloopen. 



Van het beeldje en de voetin drukken gaf de heer Wilsen, die ook de linga's zag, afbeel- 

 dingen (*). 



Thans volgen de oudheden van Rantja, zeer belangrijk. Wij zagen ze te Kwalie, de heer 



(*) Tijds. voor Ind. T. L. en V. kunde enz: Deel VI pag. 66; plaat I. 



