111 



Op den Pasir Lowong-gedé twee, S 1 ^ voet hooge onbewerkte steenen (trachijt), genoemd Ba- 

 toe Lawang (steen van de poort, deur) en eene prismatische, twee voet lange, tien duim breede, 

 zeer fijn korrelige trachijt, Batoe bedil bijgenaamd, onder eene arenbooni (tangkal kawoeng) lig- 

 gende, die zich op een eilandje in de sawah bevindt. Deze boom heet Kawoeng Hadji, (de aren- 

 boom van den priester. Het een en ander doet mij gelooven, dat hier in vroegeren tijd een 

 leeraar, voornaam belijder (of bagawan) van de oude Hindoe godsdienst geleefd moet hebben, die 

 de omschreven beelden om de eene of andere reden deed begraven, tot dat ze door de handen 

 van den werkzamen nazaat wederom aan het daglicht getrokken werden/' 



Voorzeker een belangrijke verzameling, die beeldjes nabij Rantja gevonden. Wij mogen ge- 

 looven, dat de meeste metalen voorwerpen uit den ouden tijd, door de inlanders bewaard en 

 vereerd, op gelijke wijze aan den dag en in bun handen kwamen, maar dan is het niet te ver- 

 wonderen, dat zij op alle vragen hun gedaan, omtrent den naam, het gebruik of de beteekenis 

 dier voorwerpen gewoonlijk antwoorden: Koerang trang; tra taoe; het is mij niet duidelijk, 

 ik weet het niet. Doch dan begrijpt men ook zoo geheel, hoe weinig of niets aan sommige na- 

 men en verhalen, die ze enkele malen daaraan geven, te hechten is. Ik zeg, een belangrijke 

 verzameling: immers men vond bij elkander, dus zeer waarschijnlijk eenmaal het eigendom van 

 denzelfden man of hetzelfde dorp, om ons slechts te bepalen tot de voorwerpen omtrent wier 

 beteekenis geen twijfel kan geopperd worden, een Brahma een Boedha en een linga. 



Bovendien werd mij door die van Rantja nog getoond, als behoorend tot den gevonden schat, 

 een kleine metalen nandi, echter zeer geschonden, op een vierkant pediestal, dat ware het van 

 een tuitje voorzien geheel de voorstelling eener joni zoude zijn. Welk een aanschouwing van 

 vermenging, liever van verwarring van cultus, wordt ons gegeven in die voorwerpen, te za- 

 inen gevonden, welke wij daarom kunnen gelooven, dat eenmaal gelijkelijk en nevens elkan- 

 der vereerd werden. Maar was dit het geval, dan kunnen we ook gelooven, dat de laatste ver- 

 eerders, die ze niet in hun bepaald, zoozeer van elkander verschillend karakter gekend hebben, 

 ze slechts als beeldendienaars in het algemeen hebben vereerd. 



Van Radja-dessa's oudheden meldt de lieer Wilsen ons het navolgende (*). 



Het is genoegzaam bekend dat heb brahmanisme veel van uiterlijk vertoon en plegtige offer- 

 dienst hield. Even zoo bekend is het, hoe door het volk sommige rivieren voor heilig gehouden 

 werden, en dat men aan derzelver w 7 ater alle mogelijke kracht toeschreef. Beide omstandigheden 

 komen ons voor den geest bij het zien van verscheidene voorwerpen en gereedschappen, om de 

 bij de offerdienst gebezigde ingrediënten of het geheiligd water te bewaren. 



De Boro Boedoer-basreliefs wijzen met luider stemme en zeer duidelijke afbeeldingen op hen. 

 Wij kannen daar vat- en kruikgereedschappen, in de meest verscheidene vormen opmerken, 

 waaronder sommigen van metaal , de meeste echter van aarde geweest zijn. Van beide soorten 

 zijn reeds op Java gevonden: die van metaal meer of min geoxydeerd, die uit aarde vervaar- 

 digd, verbrokkeld of van een ruwen vorm. 



Op vijf palen afstand van de dessa Kawali, in de dessa Radja-desa, is de koewoe in het be« 



(*j Tijds: als boven pag. 65. Men zie ook daar de afbeeldingen pi: VII. 



