113 



schreven, dat volgens verzekering een djampé, een tooverformulier, bevatte; eindelijk nog een 

 gevlochten rond schild, zwart van ouderdom of van den rook. 



Wat de inlanders niet al ^bewaren! Zoo te Dajoe-loehoer, een r paal van Kwali, een menigte 

 grootere en kleinere steentjes, van verschillende kleur: rood, zwart, grijs; geheel ruw, zoo 

 als men ze van den grond opraapt, of, zonder er naar te zien, voorbij gaat; verder eenige 

 aarden potjes, een koperen rijstpot, twee oude gebroken bogen, een papier-klopper, een 

 kapmes en een mes, half- verroest, een oud europeesch kanonnetje, nog een korte koperen 

 loop, met rottanbanden gebonden op een stuk hout, eenigzins in den vorm -van een geweer- 

 hout gesneden. Nog zijn van daar een oud metalen proengoe offerkomfoor zonder voet, drie 

 kleine bellen zonder handvatsel en ornamenten, alsmede eene grootere met handvatsel van 

 hetzelfde metaal. De laatste verdient eene nadere vermelding om den knop op haar handvat- 

 sel. Deze toch wordt gevormd door vier borstbeeldjes, padjadjaran type, waarvan één. de armen 

 rondom het hoofd geslagen, daarboven vereenigt, — één ze over de borst kruist, — één ze 

 voor zich heeft neergelegd, en één ze slechts neerhangend tot aan de ellebogen vertoont zonder 

 onderarmen; indien ze niet misschien moeten geacht worden achter het ligchaam omgeslagen 

 te 'zijn. 



Van Sadapaingin, negen paal noord van Kwali, zag ik een voorwerp, zoo als nog geen 

 tweede op Java gevonden werd, voor zoo verre mij althans bekend is. Het werd daar nog 

 niet lang geleden opgegraven, en is een proengoe metalen achtkantig rondvormig, één voet 

 twee duim lang voorwerp, omtrent vier duim in diameter, hol en zeer ■ klankvol. Het heeft 

 boven en beneden een opgewerkten knop, aan Avelks bovenste het kan opgehangen worden; 

 verder in de lengte, tot op twee duim van de einden, eene langwerpige opening, een duim 

 breed. Het is met zorg en zuiver gegoten en met verscheidene ornamenten versierd. Op het 

 midden boven de langwerpige opening staan vier karakters, door krulfiguren, boven en op 

 zijde, omgeven, die waarschijnlijk een jaartal zijn. 



Ook aan het eene einde zijn nog acht karakters, kleiner, maar van dezelfde kwadraat-soort, 

 insgelijks gedeeltelijk met krulfiguren omtrokken. Verder is het nog met verscheidene orna- 

 menten versierd, aan de einden der langwerpige opening, verder boven en beneden. Het is 

 een werkstuk van gevorderde kunst voor zijn tijd, en zal ongetwijfeld gediend hebben voor 

 een klok, waarop men met een hamer sloeg. 



Thans komen wij tot de bezichtiging van Kwali's oudheden. De heer Wilsen gaf daarvan 

 eenigen in teekening en beschrijft ze verder aldus: ( ! ) 



i/In de dessa Kwali, de vroegere hoofdplaats van het rijk Padjadjaran, waar de bekende 

 batoe-toelies zich bevindt, die in den heer Friederich een zoo grondig verklaarder gevonden 

 heeft, bestaat, even als in Talaga, een huisje, waar verscheidene uit den boeddhatijd afkomstige 

 voorwerpen bewaard worden. 



Ik bezigtigde deze en geef hier een kort relaas van de enkele opmerkenswaardige stukken , 

 die^ men mij wees en op plaat 2 hier achter voorkomen. 



Tijds. enz., deel IV, pag. 488, seqq. plaat II. 



15 



