120 



Een boompje, welks stam met steenen is omlegd, voorbijgegaan, komen we aan een tweeden, 

 iets meer achterwaarts opgerigten langwerpigen beschreven steen, omtrent vier voet hoog. 

 Achterover hellend moet ge neêrhurken om de korte inscriptie te kunnen zien, welke ons 

 de heer Friederich als zijn derde geeft en verklaart: de God lingga Jiijang. Zoo valt het dus 

 niet te betwijfelen, volgens Friederich/ s verklaring, dat deze ruwe steen, daar hij dien naam 

 op zijn rug, of, zoo wij dien kant de voorzijde moeten noemen, op zijn buik draagt, een 

 lingam voorstelde, en wel als een God-lingam vereerd werd. Mij dunkt dat we aan de ver- 

 klaring van deze kleine inscriptie meer licht te danken hebben, dan aan die van beide 

 groote zamen; een licht, verhelderend vallend op zoo vele ongevormde langwerpige steenen, 

 die we op op onzen langen wejg, nu hier, dan daar, opgerigt vonden staan, en reeds ver- 

 moedden evenzeer symbolen van lingam's te zijn, als de gevormde steenen, die wij met of 

 zonder hun joni-pedestal ontmoetten, welke allen wij nu met tamelijke zekerheid, als goden 

 lingga hijang's, als broeders van dien te Kwali mogen begroeten. De heer Friederich zegt 

 dan ook: ,/Men kan met dezen steen een diergelijken bij den Batoe-toelies te Buitenzorg 

 vergelijken, dien ik dadelijk bij mijne eerste komst te Buitenzorg vermoedde eene ruwe daar- 

 stelling van den lingam te zijn. Ook in Hindostan worden steenen uit de rivieren , die of 

 op een lingam of op een menschelijk figuur gelijken, door de alles vereerende Hindoes als 

 Goden gebezigd; men vergelijke daarbij, de niet ver van den Batoe-toelies, onder een afdak 

 vereenigde steenen, waarvan enkele een weinig van een menschëlijke figuur hebben, hoewel 

 zij ook nooit bewerkt waren." 



Wij achten het geenzins onbelangrijk voor ons onderwerp in behandeling het navolgend 

 schrijven van den heer AVilsen ( a ) hier een plaats te ruimen. 



,/Bij mijne opmetingen in het bergachtige gedeelte van Cheribon had ik mij ten doel gesteld 

 de bosschen goed te doorzoeken en vooral op het Tjoelamega-gebergte, goede informatiën naar 

 oudheden in te winnen. Het liet zich verwachten, dat mijne navorschingen in dit gedeelte 

 van Java niet zonder gevolg zouden blijven, daar de aangrenzende landen zoo vele en rijke 

 gedenkteekens bevatten, en hier zoo wel als daar, in vroegere eeuwen, eene andere godsdienst 

 heerschte, die zich van de beeldhouwkunst bediende, om hare goden en hunnen grooten stoet 

 aanschouwelijk te maken. 



Al spoedig trok mijne oplettendheid de naam van den heuvel Lingga-reja, alwaar men mij 

 een trachytblok aanwees, waaraan die naam zou zijn ontleend. Het is waar dat dit blok 

 eenige overeenkomst heeft met eenen lingam, maar ik meende, dat er nog andere voorwer- 

 pen in de nabijheid moesten zijn, waarvan de naam met meer regt kon zijn afgeleid en 

 werkelijk, men erkende schoorvoetend, dat in het bosch nog een diergelijke, maar regtop staande 

 steen was. 



Het regenachtige weder en het naauwelijks doordringbaar bosch hebben mij tot nog toe 

 van een nader onderzoek weder houden, dat ik echter zal bewerkstelligen, zoodra mijne 



( ] ) Tijds. enz., deel IV, pag. 146, seqq. 



