123 



noenid ... En Adipatie Singhatjala, die het mahomedaanscli geloof aannam, was haar zoon". 

 Ik weet niet, dat ik ooit elders zoovele historische berigten, in zoo weinige oogenb lik- 

 ken heb opgedaan, als in die kwali van Kwali. En toch was ik nog niet tevreden, — . 

 vervolgde met de vraag: //Maar die ijzeren en metalen oudheden, te Kwali gezien, van waar 

 zijn die"? 



z/Ook mee gebragt van Padjadjaran door Poendi-andjong; temennja sama di astana-gedeh, 

 broertjes en zusjes van die te astana gedeh". 



Geheel voldaan reed ik naar Kwali terug. Op mijn terugweg stapte ik nog even af, ging 

 nog eens rond over het kerkhof. Ik zou het nimmer weer zien. Een laatst vaarwel, een 

 laatste blik! En toch nog geheel onder den indruk van het zoo even gehoorde, zweefde mij 

 een glimlach op de lippen. 



Een hevige wind was opgestoken. Dreigend bewogen de kruinen zich boven mijn hoofd; 

 verwarde vertoornde geluiden deden ze hooren door de lucht; de takken bogen zich en zweep- 

 ten met hunne lange vingers naar mij, als wilden de geesten der astana mij straffend tref- 

 fen, dat ik durfde glimlagchen om de verhalen van hun ouden tijd. Naar Pendjaloe terug 

 rijdende, verliet ik ruim een half uur van Kwali mijn rijtuig om regts van den weg, om- 

 trent een halve paal, nog .het graf van den Maharadja van Kwali een bezoek te brengen. 

 Een oud man bragt er mij. En ik zag daar? Eenige keijen aan den voet van een kiara-boom,, 

 waarom de ruimte schoon geveegd en ompaggerd was, en waar de inlander nog altijd om 

 zegen komt vragen aan den geest van een Maharadja, die waarschijnlijk nooit bestond. 



Ze hadden er tegen, de mannen van Telaga,. om mij hun oude schatten en curiositeiten 

 ter bezigtiging in de pasangrahan te brengen. Dat zei mij de Wedono, toen ik den namid- 

 dag van mijn aankomst, met hem een voorloopig bezoek aan het heilige huisje, waarin ze 

 bewaard worden, bragt, en in het donkere hok bij het licht en den stank van 'een walmend 

 smeerflambouwtje rond zag. Doch ik zei hem dien schroom niet te begrijpen, en hen te 

 raden, allen maar even als ze dat op zoo vele andere plaatsen reeds hadden gedaan, in de 

 pasangrahan te brengen; daar kon ik ze beter beschrijven. De geesten der voorvaderen zou- 

 den er Telaga niet voor straffen, noch met een zondvloed, noch met een vuurregen uit den 

 hemel; daarvan kon ik hem de stellige verzekering geven. Hij antwoordde dit geenzins te 



betwijfelen, maar 



Dien avond las ik nog eens hetgeen de heer Wilsen schrijft over de bezwaren, die men 

 hem maakte om die oudheden te zien, en als de lezer dat ook gelezen heeft, zal hij volko- 

 men het //maar" van den Wedono begrijpen. 



//Vooreerst — schrijft Wilsen — moet ïnen zoo gelukkig zijn op eenen Maandag of Donder- 

 dag te Talaga te komen, omdat men alleen op deze twee dagen de heilige voorwerpen ter 

 bezigtiging openstelt. 



Ten tweede mag men de meeste voorwerpen niet aanraken , ook niet buiten het huis dragen .... 

 Van den luimigen aard der bewakers gehoord hebbende, rfam ik een invloedrijken persoon 

 onder den arm, en verzocht den panghoeloe van. de plaats, mij naar de zoo vermaarde hei- 

 ligdommen te vergezellen, ten einde uit zijnen mond de noodige inlichtingen te verkrijgen; 



