127 



De vele slangen, die van achteren geladen werden, hebben alle haar sluitplaten verloren. 

 Er zijn er onder van schoone bewerking. Op niet een heb ik echter een merk, eenjaartal oï' 

 naam van den gieter kunnen vinden. //Soms schieten we nog wel eens met die kanonnen/'' 

 zei er een, //eenige jaren geleden nog op mijn besnijdenis feest , en we weten nog zeer goed, dat 

 deze loop", op een gesprongen achtkanten geweerloop wijzende, //gebruikt en .gesprongen is 

 tijdens den oorlog van Cheribon in het begin dezer eeuw." //Maar hoe kunt ge", vraagde ik 

 hem, //die oude kanonnen , door de Hollanders uit hun land meêgebragt en waarmee ze zooveel 

 Javanen hebben doodgeschoten, toch zoo groote eer bewijzen en bewierooken?" 



,/Neen", hervatte hij, mij aanziende als iemand, die hem wat wilde wijsmaken, // ze zijn van 

 Padjadjaran; Poetjoek-oemoen, die met de dochter van Soenan Paroeng van Telaga trouwde, 

 heeft ze van daar meêgebragt, en ook deze gongs, en ook deze gamelan-spelen, en ook die 

 wapenkleeding; alles wat ge hier ziet is van Padjadjaran." De man liet zich niet foppen 

 en ik was geheel overtuigd. Even als Modjopahit van het oosten, is Padjadjaran de groote 

 naam voor het westen van Java. Overal daar, als ge de menschen slechts gelooven wilt, 

 vindt ge in een menigte relieken, Padjadjaran en altijd Padjadjaran terug; maar daar, waai- 

 de hoofdplaats Padjadjaran zou hebben gestaan, zijn tien duizenden zouden hebben zamen ge- 

 woond, vindt ge niets van dat alles; zelfs geen verspreide gehouwen steenen, noch fondamen- 

 ten, alleen den beschreven steen en de enkele ruwe beelden en steenen, die we daar zagen. 



De twee oude gongs, die ze bewaren, zijn groot, van een goed gietsel en van den zelfden 

 vorm, als de thans nog gebruikelijke; maar de gamelan -bekk ens , zes-en-twintig in- getal, zijn 

 minder van vorm en gietsel, ook van op elkander volgende grootte. Thans zijn de bekkens, 

 meen ik, van dezelfde grootte; toen schijnen zij van opeenvolgende grootte geweest te zijn. 

 Er zullen drie stellen van zulke gamelan-bekkens bewaard worden. 



Thans komen we tot de badjoes-prang, de wapenrokken. Ze zijn van koper en van ijzer, 

 uit plaatjes en stevige kettingschakeltjes zamengesteld, van een halskraag voorzien, hingen 

 tot over de heupen af, en zijn slechts in fragmenten overgebleven, maar nog voldoende om 

 ze te herkennen. Onder de armen en langs de zijden des ligchaams waren ze voor de vrije 

 beweging door een breeden geschakelden band vereenigd. Over de" ruggegraat loopt ook een 

 rij van kettingschakels, waarvan langwerpige plaatbanden, de welving van den rug vol- 

 gende, naar beide zijden zich met het schakelwerk daar vereenigen. Vóór, loopen meer kleine 

 plaatjes-rijen, de koperen bijna vierkant, door schakeltjes verbonden, naar beneden. In 

 zulke wapenrokken nu , waren de vroegere krijgers van Telaga uitgedost. Echter niet allen, 

 alleen de kapala's-prang, de voorvechters. 



Maar zouden ze wel Java's fabrikaat zijn? Niet veeleer met de falkonetten en slangen, ook 

 erfstukken van Europesche krijgslieden, waarmee die van Telaga zich later hebben opgeschikt, 

 bij feestelijke optogten, of om een soort van krijgsdans uit te voeren? Dit -mogen we wel 

 gelooven. Lang zullen zij er in alle gevallen niet mooi mee zijn geweest; want ze zijn te 

 zware dragt voor inlandsche kracht. Nog drie, vier van haar zullen er in fragmenten, de 

 ijzeren dik van roest, zijn overgebleven. 



Nu zien we in een kist vol steenen. Dat ze eenmaal tot kogels hebben gediend, kon ik niet 



