128 



toestemmen; daarvan hebben de meesten al zeer weinig. Maar dat Telaga Mangoeng, de 

 eerste vorst van Telaga, van vóór-Islamschen tijd, die vliegen kon, ze op de verschillende 

 eilanden en plaatsen door hem op zijne luchtreizen bezocht, tot een gedachtenis opgeraapt 

 en in die kist verzameld heeft, geloof ik toch ook niet. Het is echter zeer waarschijnlijk, dat 

 ze, gelijk mij een inlander zei, tot slingersteenen in den strijd hebben gediend. 



Waarlijk een geheel andere vertooning! Van de kist met steenen brengt men ons aan een 

 kist vol geld! Maar Wilsen zegt daarvan: „een dood kapitaal dat echter niet gewild is. De 

 inscriptie is Chineesch." En deSeijff: //zuivere Balinesche duiten aan eene rottan geregen, juist 

 zooals nog heden ten dage ieder Balinees ze bij zich voert." 



Ze waren eenmaal, even als op Bali nog, ook op Java courante munt, in aller handen, die 

 Chinesche zoogenaamde pietjies, penningen. Maar in plaats van daarmee naar het wissel-kan- 

 toor te gaan tijdens haar intrekking anno . .?? bewaarden de mannen van Telaga ze in die kist, 

 om er muizen in te laten huizen. Toen ik toch een greep wilde doen, om ze van nabij te zien, 

 vlogen mij in een oogenblik, twee, drie muizen over en onder de hand door. Ik had er genoeg van. 



De lezer heeft zich intusschen kunnen overtuigen, dat bijna niets te bedenken is, of het 

 is in het heilige huisje van Telaga te vinden. Maar, klaagt misschien een antiquarius, zeer 

 verlangend om kennis te maken met de hindoe-beeldjes daar, wat houdt ge ons nog langer op 

 met die onbeduidende dingen, toon ons de beelden. En we laten ze hem zien, gelijk Wilsen 

 die in teekening gaf op plaat III, IV en V van deel IV van het Tijdschrift, reeds zoo dik- 

 werf aangehaald. Ligt mogelijk echter dat hij het deel niet bij de hand of uitgeleend heeft; 

 wij vervolgen daarom met een korte beschrijving. 



Drie der beelden zijn Boeddhas, één staand, op plaat V. c; twee zittend, op plaat V. h en 

 op plaat III. a voorgesteld. 



Ik zou mij zeer vergissen , indien die drie beelden niet oorspronkelijk waren van Siam. 

 Ze komen geheel overeen met twee, welke ik van daar te Batavia zag, en verschillen van 

 zoo velen, als ik zag van erkende Javasche oorsprong, in gelaat, voorkomen, ornamenten, 

 hoofdtooisel, metaal; ze zijn ook veel te ligt voor Boeddha-beelden van gelijke grootte van het oude 

 Java. En waarom zouden ze niet van Siam kunnen zijn; was Cheribon dan niet reeds vroeg 

 een belangrijke handelplaats? Zullen ze van daar niet naar Siam en van Siam daarheen ten 

 handel zijn gevaren? Waarom zouden geen betrekkingen hebben bestaan tusschen het toenmaals, 

 over zee, zoo ver handeldrijvende Java en het Boeddhistische Siam? 



• De drie beelden dragen op hun hoofd of hoofdtooisel, een rond, scherp, puntig toeloopend 

 versiersel, vreemd aan de beelden van Java. Twee dragen een soort van diadeem en breed 

 halssieraad, wat ik ook bij die van Java vergeefs zocht. Hun gelaat is niet Hindoe-kaukasisch, 

 maar doet aan een Chineesch-mongoolsch gelaat denken. Ze zijn van geel of rood -koper, 

 nret van proengoe, en met klei of een andere compositie opgevuld. 



Het staande beeld is een voet hoog; zijn kleed hangt hem tot bijna op de voeten af; de 

 regterhand is opgeheven, de linker hangt langs het kleed neer. Van de beide zittende kleinere 

 beelden heeft het eene de linkerhand in den schoot gelegd, de regter half omgebogen op de reg- 

 terknie. Het andere heeft beide handen in den schoot gelegd. 



