129 



Maar mogen die Boeddha's ook Siamezen zijn, zij zijn daarom den Telagaërs niets minder 

 dierbaar dan hun eigen kunstkinderen, en hadden daar voorzeker ook eenmaal even goed 

 hun tempelaltaar en priester als deze. Nog een vierde in Boeddha-houding zittend beeldje, thans 

 te Cheribon, behoorde vroeger ook tot de verzameling van Telaga. Het heeft de linkerhand 

 op de enkels, de regterhand met de palm naar boven op de regterknie gelegd en een oepavita 

 om. De heer Wilsen zegt er verder van: 



z/Op ons beeldje ontbreken drie voorname herkenningsteekens van Boeddha, het gekrulde 

 haar, de nedergeslagen half-geopende oogen en de lange ooren. Ons beeld heeft aan het voor- 

 hoofd metalen sieraden, welke in twee rijen, naar achteren tot in den nek nederhangen, iets 

 dat bij zuivere Boeddha's niet voorkomt. Het heeft ook wijd-openstaande oogen en gewone 

 ooren. Het is dus geen Boeddha ( 1 )". 



Beide beelden, waarover we thans gaan spreken, behooren tot de schoonste werkstukken 

 van Oud-Java's beelden-vormende kunstenaars. Het eene drie hoofdig, zesarmig, op een lotus 

 kussen zittend, 15 duim Ned. hoog, is, zegt Wilsen, wiens maten wij voor onze beelden over- 

 nemen, een der fraaiste beelden, die ik immer ontmoette. Overal is eene vergevorderde 

 kunst zigtbaar. Alle versierselen zijn uit den vorm hol gegoten en van de grootste zuiver- 

 heid en den meesten smaak. 



Alleen het staande beeld van Brahma, in het werk van Raffles, pi. 77, kan in schoonheid 

 van den vorm en het ideale der hoofden met het onderwerpelijke worden vergeleken. 



De beide onderste handen zijn voor het ligchaam vereenigd. De vier anderen zijn eenigzins 

 opgeheven, ter zijde van het ligchaam uitgestrekt. Even als aan de drie Boeddha-beelden, 

 die men Radhen Pangloerah, Soesoehoenan Telaga Manggoeng en Simbar Kentjana noemt, 

 heeft men ook aan dit beeld een naam gegeven, dien van Batara goeroe. Ik zie in dat beeld, 

 om zijn drie hoofden, een trimoerti. 



Nog in een hand heeft het een voorwerp, een soort van wapen. Wat in de andere handen 

 gevat was is afgebroken. Slechts stiftjes zijn daarvan in de handen overgebleven. Het andere 

 beeld, om zijn lange vingers minder dan het eerste, noemen ze Praboe Siliwangi, den welbe- 

 kenden laatsten vorst van Padjadjaran, die ons hier in zijn metalen metamorphose oneindig 

 meer fashionable en koninklijk tegen komt, dan in, die van het ruwe beeld, waarin we een een- 

 maal zoo groot en magtig vorst op Artja domas moesten ontmoeten. Een vijftien duim hoog, 

 gekroond, versierd, staand beeld, zonder attributen en met slechts twee armen. 



Er is nog een tweede gekroond, versierd, maar zittend beeldje met twee armen, slechts 7 

 duim Ned. hoog. De linkerhand heeft den steel van een lotusknop, die boven de schouder uit- 

 komt, gevat. 



Merkwaardiger is een ander beeld van minder kunstwaarde dan de drie vorigen, 15 duim 

 hoog, maar zoo als ik nog geen tweede in metaal zag. In steen zullen wij het later nog hier 

 en daar ontmoeten. Het staat, is gekroond, versierd, heeft vier armen. Inde bovenste linker- 



( ! ) Tijds. enz., deel VIT, pag. 50, seqq. 



17 



