132 



Op onzen terugrid naar Koeningan hielden we nog halt in de dessa Tjigaloegoe , omtrent 

 twee paal van Koeningan, om daar een steen te gaan zien, die op de aloen-aloen staat, en 

 voorwerp van vereering is. Hij staat binnen de hamboe-heining, achter den boom, die midden 

 op de aloen-aloen prijkt; een ruwe steen, vijf voet lang, die voor en achter boven uitloopt en 

 met boreh besmeerd was. 



De heer Wilsen bezocht nog eenige oudheden nabij pasir Aki-aki, door ons niet gezien. 

 Wij laten daarom zijne beschrijving daarvan volgen ( 1 ). 



z/Niet ver van de door mij beschreven heiligdommen op den pasir Aki-aki, liggen op eenen 

 stellen bergrug, onder een ouden grooten boom, verscheidene voorwerpen van steen (trachyl), 

 klaarblijkelijk afkomstig van een klein bouwwerk uit den ouden tijd. Daaronder zijn een 

 paar, waaraan nog eenige vorm te herkennen is. Het grootste gedeelte bevindt zich echter 

 in eenen staat van geheele ontbinding, zoodat het reeds moeijelijk word't eene kunstbewer- 

 king daaraan op te merken. 



Ofschoon de nog aanwezige bewerkte steenen, in geenen deele bijzonder uitmunten, zullen 

 zij toch eene plaats kunnen innemen onder de in Cheribon gevonden overblijfselen uit den 

 ouden hindoe-tijd, en ten minste er van getuigen, dat hier, zoo als elders op Java, de leer der 

 brahmanen en boeddha's verspreid was. Ook de Sang-Hjang ligt, zoo als te Aki-aki, ver- 

 scholen onder een dik loofverwulf, even als eene rots in zee, boven de bleek-groene dadap- 

 boomen der koffij tuinen, uitstekende. 



Vooreerst merkt men, op eene achtkante steenplaat, een bijkans drie voet hoogen vierkan- 

 ten pilaar, wiens kanten naar boven toe konkaaf worden ( 2 ). Hij is echter afgebroken, maar 

 zeer waarschijnlijk het hoofdvoorwerp van de plaats, een linggam. Daar naast staat op eene 

 vijf duimen steenplaat het geschonden beeld van een dier ( s ); de inlanders noemen het badak 

 (rhinoceros). Ik houd het voor eenen olifant, ofschoon ik geene andere bewijzen er voor kan 

 aanhalen, dan dat de rhinoceros, volgens mijn weten, in de hindoe-mythologie geene groote 

 rol speelt, dat met den olifant wel het geval is. Slechts eenmaal wordt dit dier in eere 

 herdacht. 



In de Tirto-djoga komt een voorname kluizenaar voor, genaamd Bagawan Hoetama, wiens 

 vrouw eene Widhodari of engelin was, die, door den invloed van Batoro Goeroe, twee zonen 

 baarde. De oudste heet Bali-radja of Soebali, en had de gedaante van eenen rhinoceros (zie 

 Hageman, deel II, p. 281). Dezen nu zou het steenen dier in kwestie moeten voorstellen. 

 Daar echter het geheele hoofd en een der achterpooten ontbreken, en de rest even goed aan 

 eenen olifant als aan eenen rhinoceros kan hebben behoord, zoo valt niet veel hier over te 

 redeneren. 



Buiten deze twee voorwerpen liggen nog twee steenen daar, die onze aandacht een weinig 



(b Tij ds. enz., deel IV, pag. 164, seqq. Men zie ook daar zijn afbeeldingen. 



| 2 j Een boven beschadigde linggam. 



(3) Hen kan moeijelijk iets bepaalds van dit fragment zeggen. 



