133 



verdienen. De eene is zeer kunstig bewerkt en moeijelijk te beschrijven. Hij gelijkt een 

 weinig op eene arabiscbe sandaal. De tweede draagt eene piramidale verhooging en bestaat 

 uit een stuk. Een daar naast liggend stuk behoort er aan. Deze twee stukken, aan elkan- 

 der gevoegd doen ons zien., dat hier nog meer diergelijke steenen op dezelfde wijs op en naast 

 elkander gestaan zullen hebben, die in den vorm van een voetstuk of altaar den pilaar tot 

 onderlaag gediend hebben. De meeste oude Javaansche bouwwerken zijn, vooral in de tus- 

 schenmuren, op dezelfde wijze verbonden. 



Ds inlander legt op het afgebroken vlak van den pilaar ( l ) een stuk steen, en wrijft wie- 

 rook er mede tot poeder, dat als een remedie voor alles gebezigd wordt." 



Wij achtervolgen dit citaat met nog enkele andere betreffende oudheden in het Cheribonsche, 

 die ook niet door ons bezocht zijn. 



//Eindelijk nog vergezel mij — schrijft de lieer de Seijff — •, op den Tjendana, grens van Madja- 

 lengka en Galoe, door de alang-alang over een paar ravijnen naar de dessa Tjendana, waar 

 door Schönberg Muller de voorwerpen (eenige metalen offerbellen) gevonden zijn. Het is wel 

 waar, dat men, om naar al de heiligdommen te gaan, in het wit gekleed moet zijn, en mijne 

 volgers of een wollen lap om het hoofd hebben gedaan, óf den vorigen avond gaauw, met 

 den bekenden naaistersteek //benang lari" eene broek van wit katoen hebben gemaakt, maar 

 het schijnt, dat het voor ons Europeanen zoo noodig niet is; althans men maakte mij geene 

 aanmerking. 



Het schijnt, dat men mij langs eenen anderen weg heeft gebragt dan Schönberg. Ten min- 

 ste, ik vond op den togt, \ paal van den grooten weg, in de alang-alang, beschaduwd door 

 een handellumboompje, het ruwe beeldje genaamd Sang Hjang Monjet of Sang Hjang Soekarasa.'" 



Dit beeldje behoort, volgens de teekening, ook tot de Padjadjaran-type, heeft de handen 

 op de borst en de beenen onder het ligchaam gelegd. Enkele steenen zijn om hetzelve ge- 

 legd of opgerigt. 



//Nabij de kampong, in het bosch, omringd door eene soort boomen, wier hars als wie- 

 rook gebrand wordt en zeer heerlijk ruikt', staat het kleine bamboezen huisje, waarin de 

 bellen, de immer aanwezige olie- of waterkruiken en, bij den ingang, de uit ruwen trachyt- 

 steen gehouwen watervaten. Iets verder, weer door het bosch, ligt eene massa steenen, in 

 lange figuren in den grond gesteld. 



Elders is nog zulk een graf; aan de andere zijde der kampong nog een, in een heilig boschje, 

 en een iets grooter watervat, Sang Hjang Loeloempang genaamd ( 2 )". 



De heer Wilsen ontdekte ook nog in het district Rantja, regentschap Galoe, boven de dessa 

 Tjitapen, een rotswand met vele teekenen en figuren, door menschenhanden daarop gegrift, 

 overdekt. Enkele vormen, volgens WilseiVs afteekening, den ruwen omtrek vaneen menschen- 

 beeld. Men ziet daarop verder pijlvormige, hoekige en andere onzekere teekens, waarvan 

 niets te maken is. Hij beschrijft ons den rotswand en den togt daarheen, aldus: ( 3 ) 



( ] ) Linggam. (2j Tijds. enz., deel VII, pag. 385, seqq, 



( 3 ) Tijds. enz., deel VI, pag. 59, seqq. 



