138 



Wij danken den heer Wilsen ook de beschrijving van twee of vier plaatsen nabij den kra- 

 ter van den Tjermai ( 1 ). 



z/Aan den noordelijken randjvan den Kawa Gedee is een klein plateau, op hetwelk men, 

 uit het kalkspaathgesteente een onregelmatig begrensd heuveltje van zes ellen diameter en 

 anderhalve el hoogte kunstmatig heeft uitgehouwen ( 2 ). Op de noordzijde heeft men, in een 

 uitspringenden hoek, eene bijna twintig duim hooge ronde optrede opengelaten, groot genoeg 

 voor een nederknielend persoon, die hier zijnen eerbied komt betoonen. Een dergelijk plekje 

 is, eene halve el hooger, aan de w T estzijde aangebragt. Deze beide kleine vlakten zijn, even 

 als de oppervlakte van het geheel , met vele op en naast elkander gestapelde stukken kalk- 

 spaath bij wijze van eene omheining omgeven. In het midden van het groote, middelste 

 vlak liggen verscheidene grootere en kleinere brokken van dit gesteente, waaraan men, 

 buiten de bekende schilferachtige vormen, niets herkent,' dat aanleiding geeft eenen naam van 

 het een of ander bekende schepsel of symbool daaraan te hechten. Wij ontmoeten hier wederom 

 in de gedaante van een vormeloozen steen het voorwerp van zekere aanbidding van den- 

 zelfden aard als wij reeds vroeger gelegenheid hadden als representanten of tusschenwezens 

 der godheid te leeren kennen. (Zie deel IV en VI van het tijdschrift). 



Hier op het voorste kubieke stuk steen, liggen offeranden, zooals een dun kokertje van 

 bamboes, gevuld met klapperwater en een klein steenen potje, waarin men gewoon is am- 

 Jioen te verbranden. Dat dit geschiedt, ten einde van de onzigtbare godheid hulp af te smee- 

 ken, rijkdommen af te bedelen, enz., spreekt van zelf, maar het schijnt hier wat duurder ge- 

 kocht te moeten worden dan elders, waar welriekende bloemen eene goedkoope offerande uit- 

 maken, terwijl de onzigtbare hier met den walm van de stinkende, maar dure opium vergast 

 wordt. Deze, zoo veronderstelt men waarschijnlijk, moet den de zwaveldampen uitademen- 

 den dewo, ten gevolge van den er mede overeenstemmenden stank van het opiat het meest 

 behagen. Met welke reukwerken zijn toch niet de goden van af Adam tot op den huidigen dag 

 vergast geworden ?" 



z/Daar ( 3 ) (aan den zuidelijken rand van den krater) bevindt zich eene plek, die meestal met 

 een bamboezen pagger omheind is, waar de inlander, wanneer hij den gevaarlijken togt naai- 

 den bodem van den krater wil ondernemen, voor een stuk lava zijn gebed verrigt. Wel is 

 waar, dat hier meestal een hooger inzigt gemist wordt en de biddende meer aan den steen 

 denkt dan aan eene daar achter verborgen godheid, zooals bij de roomsch-katholieke beelden 

 van heiligen, enz., maar, hoe rein de bedoeling hier en daar in den beginne ook geweest moge 

 zijn, deze ging echter spoedig verloren of werd miskend; want de onnadenkende mensch ver- 

 wisselt zoo gaarne het onbegrijpelijke, onzigtbare, tegen het handtastelijke, zigtbare. 



En hier voor de vreesselijke diepte staande, w x aaruit de zwavelstroomen onafgebroken opwel- 



(!) Tijds. enz., deel VIT, pag. 4S en 49. 



( 2 ) Zie plaat I, l.c. 



( s ) Tijds. enz., deel IV, pag. 4S0, 4S1. 



