139 



len, en waarin hij wil afklimmen, behoeft hij hier niet nog meer de hulp in te roepen van 

 hem, die uit deze gloeijende stroomen spreekt, met de stem van den donder! De onbeschaafde 

 zoon der natuur beschouwt de vreesselijke verschijningen als stemmen der godheid, die hij door 

 zijne offeranden meent te kunnen bevredigen en ten zijnen voordeele stemmen. Want hoe 

 sterk moet deze godheid niet zijn, die uit de opening van den trotschen vulkaan zoo dik- 

 Avijls s-troomen van kookende lava doet storten , die in de vlakte nederdalen en alles ver- 

 woesten en bedekken. 



Hij offert dus aan voornoemde steen, en begeeft zich ook nog naar eene grot, aan den oos- 

 terrand des kraters, waar hij nieuwe offeranden brengt. Alleen de Koeninganner mag, zoo 

 als men zegt, den rand der . kawa (krateropening) niet betreden. Ook vertoeft men niet 

 gaarne langer dan noodzakelijk is om uitterusten en zijne" gebeden te verrigten. In het al- 

 gemeen heeft het volksgeloof zich niet alleen van den kalen kruin des vulkaans, maar van 

 den geheelen berg meester gemaakt. Honderde legenden en overleveringen leven onder het 

 volk, meestal ongelukkige pangerans en ratoes betreffende, die in Talaga en Radja-Galoe, te 

 Lingga-djati en Darma hunne verblijven hadden en op de eerstgenoemde plaats nog ten hui- 

 digen dage in afbeeldingen bewaard worden. Maar men verneemt deze hoogst zelden in hun 

 geheel, want, even als het volksgeloof het er voor houdt, dat men, bij het beklimmen van 

 den Tjiremai wel zien en opmerken mag, maar het opgemerkte niet mag toevertrouwen aan 

 de lippen, evenzoo schijnt men het voor gepast te houden de overleveringen der voorvaderen 

 te verbergen in de diepte van den boezem". 



Op zijne zwerftogten door de binnenlanden van Cheribon maakte Wilsen nog kennis met ver- 

 eerde steenen voorwerpen, allen langwerpig van vorm, waarschijnlijk linggam-symbolen, te 

 Karta-Jassa, Tjeladja (Koeningan), Moentjangela, Tjimaronten en Tjiani (Lebak-wangi) en Pa- 

 boewaran (Soeragong). 



Even voor mijn vertrek van Koeningan bragt men daar nog van Karta Wangoengan, vijf 

 paal oost van Koeningan, twee olifanten en een beeld van gebakken aarde, benevens drie 

 gehouwen beeldjes, twee van het vrouwelijk, en een van het mannelijk geslacht. De laat- 

 sten hadden overeenkomst met die der Padjadjaran-type. De steensoort was echter verschil- 

 lend; ook de vorm was voor Padjadjaran-type te zeer geacheveerd; bovendien zagen ze mij 

 niet oud genoeg uit. Ik twijfelde aanstonds, en vernam dan ook spoedig, dat ze ruim 

 honderd jaar geleden door een toenmalig sultan van Cheribon aan die dessa waren geschon- 

 ken, om op het graf van een meisje geplaatst te worden. Dit meisje zou, naar Cheribon 

 gebragt voor den harem des sultans-, daar plotseling ziek zijn geworden. Teruggebragt naar 

 haar familie, was ze plotseling overleden. De sulthan zou toen die fraaije dingen gezonden 

 hebben om als monumenten op haar graf geplaatst te worden. Wat daar van zij, laten we 

 in het midden; zooveel echter is zeker, dat die beeldjes evenmin als de olifanten tot de Pa- 

 djadjaran-type of den Hindoe-tijd behooren. 



Thans begeven we ons van Cheribon, welks oudheden wij leerden kennen, naar Tagal, on 

 ook die daar te bezigtigen. 



Hoevele beelden, steenen en metalen, ik ook in de Preanger- en Cheribonsche-landen zag, 

 nergens ontmoette ik daar een tempelruïne. 



