142 



1500 voet hoogen Rogo Manik. In zijne nabijheid ligt een mahomedaansch graf, van een 

 heiligen, door het volk genoemd Kijahi Rogo Sellah. Gelijk alle tot nu toe door ons ge- 

 ziene beschreven steenen, is ook deze van onregel matigen vorm, veelhoekig, niet door men- 

 schenhanden bearbeid. In zijn uiterste dimensiën is hij volgens opgave 1.325 ned. el lang, 

 0.745 breed, 0.026 dik. Vier lange regels -zijn daarop gegrift. De letters, die eerst duide- 

 lijk uitkwamen, nadat men den steen geheel gezuiverd en afgewasschen had, behooren aan 

 den ouden tijd. Enkele letterteekens herkende men door nog eenige gelijkheid met die van 

 thans; maar het geheel is onleesbaar, ook voor de geleerde Javanen van den tegenwoordi- 

 gen tijd. De steen, een trachyt-plaat, is in drie stukken gescheurd, die echter nog goed 

 aan elkander sluiten. De overlevering beweerde, de inscriptie zou melding maken , dat onder 

 den steen en in zijn omtrek, door de Boeddhisten vele en kostbare heilige beelden begraven 

 zijn, daar verborgen, toen zij vlugten moesten voor den zegevierenden Islam. Men was zoo 

 dwaas daaraan geloof te slaan, zoodat in 1S19 de toenmalige resident van Pekalongan onder 

 en om den steen, tot eene diepte van omtrent achttien voet graven liet, maar zonder het 

 minste te vinden. Bij die gelegenheid moet de steen gebroken zijn. Op het plein, voor het 

 residentiehuis van Pekalongan, staan verscheidene beelden, tegen den voet der boomen, die 

 daar hunne hooge en schaduwrijke kruinen verheffen; zij zijn het treurig overblijfsel van een 

 schoone en rijke verzameling er vroeger zamengebragt. Later werd die grootendeels weder 

 verstrooid; men weet niet meer waarheen; slechts enkelen van haar kwamen in het museum 

 van het Bataviaasch genootschap. 



Ik was zeer verwonderd, terwijl ik tot nog toe voorheerschend en bijna alleen beelden der 

 Padjadjaran- en Java-type op mijne reis ontmoet had, daar, zoo onverwachts verscheidenen 

 van de hindoe-caucasische-type te ontmoeten; te hooren, dat er vroeger nog zoo veel meer 

 en ook zoo veel schooner beelden dierzelfde type waren bijeen geweest. Dit vreemde ver- 

 schijnsel werd mij echter spoedig verklaard door een burger van Pekalongan, daar reeds 

 dertig jaar gevestigd, wien ik ook het voorgaande berigt dank. Allen waren afkomstig van 

 den Diëng, dat welbekende gebergte met zijn vele tempels en beelden, eenmaal voorzeker een 

 der hoofdzetels van Oud-Java's hindoe-cultus. 



De zuidelijke grenzen van Pekalongan klimmen op naar het Dien g-gebergte. Tot 1823 was 

 van Pekalongan uit nog geen Europeaan naar den Diëng opgeklommen. De toenmalige 

 havenmeester was de eerste, die van daar den gevaarlijken en moeijelijken togt naar die 

 bergstreken, welke toen nog tot de vorstenlanden behoorden, ondernam. Hij keerde weder, 

 met het berigt zich gehaast te hebben met de terugreize, omdat hij zich geenzins veilig achtte 

 onder de bergbewoners, die niet wilden, dat hun heilige plaatsen en tempels door Europeanen 

 bezocht werden. Later werd een weg van Pekalongan naar den Diëng aangelegd, die men 

 in rijtuig en verder te paard vervolgt. Langs dien weg daalden, sedert met Banjoemaas 

 en Bagelen ook de Diëng gouvernements-land werd, genoemde beelden naar Pekalongan af, 

 om daar als tuinbeelden vóór het residentiehuis te dienen, en later voor een groot deel ver- 

 der verspreid te worden; ook spoorloos te verdwijnen. 



Thans willen wij de nog overgeblevene doen kennen. 



