145 



Alle deze voorwerpen van vroegere vereering en nog andere fragmentarische of zeer verminkte 

 beelden daar, getuigen voor Si va- of Vischnoe-cultus, — zoo ook die Vóór het residentie-huis te 

 Pekalongan, — geenzins voor Boeddhistische. Maar bij het landhuis van Selokaton staan ze 

 geenszins op hun oorspronkelijke plaatsen. Zij en nog eenige anderen, hier en daar verspreid, 

 zijn afkomstig van Djambean, acht palen zuid van Soekaredjo, in het district Selokaton; van 

 Gedong, omtrent anderhalve paal zuidoost van Djambean, residentie Kadoe, regentschap Tema- 

 ngong, en van het Diëng-gebergte, twaalf paal zuid van Djambean of twintig van Soekaredjo. 

 Omtrent het jaar 1850 moeten ze grootendeels door den toenmaligen eigenaar bij het land- 

 huis Selokaton zijn zamengebragt. 



Daar wij de oorspronkelijke plaatsen dier beelden, in het district Selokaton en het aangren- 

 zende Temangongsche, niet bezochten, zullen wij best doen met hier te laten volgen, hetgeen 

 de heer Reede van Oudtshoorn, controleur van Selokaton, 1861, in zijn officieel rapport daar- 

 omtrent berigt. Tot verduidelijking veroorloven wij ons hier en daar enkele inlasschingen. 



z/Door sommigen der dorpsinwoners wordt beweerd, dat in de oude koffij tuinen van Djambean 

 nog een plateau aanwezig is, benevens een steenen beeld, in de Z 1 /^ paal van daar gelegene 

 dessa Ngargo, voorstellende een olifant", — Ganesa. De tegenwoordige Javanen zijn veelal gewoon 

 ganesa, gadja, olifant, olifantskop te noemen; zij noemen hem ook Gono, — //Avelke eertijds 

 het voorwerp van aanbidding, als representant eener godheid zoude geweest zijn, doch waar- 

 van men thans, als in een bamboebosch geheel verscholen , geen notitie meer neemt. Op de 

 grens van Djambean onder Temangong vindt mèn eveneens een plateau van grooteren om- 

 vang en nog eene verzameling van beelden en oudheden, behoorende aan de dessa Gedong, 

 regentschap Temangong." 



,z Onder de steenen werden gevonden afschuwelijke gezigten, waarvan één beeld, voorstel- 

 lende een Medusa met uitslaande tong, dat naar Temangong overgebragt, en bij den regent 

 aldaar nog aanwezig moet zijn." 



Deze Medusa zal een Banaspati zijn, zoo als we later velen zullen zien, en die gewoonlijk 

 als kroonstukken boven een ingang of nis geplaatst zijn. Die Banaspati bewijst dus , dat al- 

 daar vroeger een tjandi, tempel, heeft gestaan, thans, volgens de beschrijving, vervallen. 



De Javanen zeggen van een en ander het navolgende : 



//■In oude tijden hield aan de helling van den Goenoong Praauw, in de nabijheid der dessa 

 Gedong en Larangngan, op de grens van dit district, doch sorterende onder Temangong, re- 

 sidentie Kadoe, eene vrouw verblijf, genaamd Njai Dewi Renganis, die verscheidene lustplaat- 

 sen en buitenverblijven had, wordende daarvan nog in het Selokatonsche de overblijfselen ge- 

 vonden, als, "op Tamansarie haar bad, ten noorden van Djambean haar buitenverblijf, koepel 

 en bidhuis." 



//Ofschoon den tegenwoordigen landheer Odenthal niets daarvan bewust is, zoude, volgens 

 zeggen van sommigen, het bidhuis" — ■ voorzeker ook een tjandi-ruïne — //nog in zijn geheel 

 bestaan, en niet onderzocht, geheel met aarde bedekt, in de koffijtuinen van het perceel Selo- 

 katon liggen, zijnde uit vrees en eerbied door de wakers begraven geworden." 



z/Hier zij opgeteekend, dat Dewi Renganis geacht wordt eene tweede Dj o war Manikem, toover- 



19 



