146 



godin te zijn. Van eene godheid afstammende, was haar gedrag vroom en onberispelijk. Als 

 eene dochter van den Hemel Widodari was zij tevens uitermate schoon en wel zóó, dat men 

 haar meer bewonderde dan al wat om haar heen was, de vlakte, de bergen en de zee. Soe- 

 karedjo wordt verondersteld in dien tijd nog zee geweest te zijn. Tot staving daarvan, wijst 

 men eene diepe put van zout wat.er in het noordelijke gedeelte aan. Als eene heilige verloor 

 zij nooit uit het oog, wat zij aan de godin verschuldigd was, en nimmer bedreef zij het minste 

 kwaad. De overlevering zegt verder, dat haar lusthof op Soeroegadjah, en haar vijver" of meer 

 ten westen van Djambean, bij Delok of Kendjoeran waren gelegen, welke laatste nog bekend, 

 staat onder den naam van Baleek kambang of Baleek kemambang." 



,/In haar lusthof wil men, dat zich verscheidene wilde beesten, als tijgers, wilde stieren 

 en rhinocerossen ophielden, welke haar bewaakten, dagelijks naderden en nimmer eenig leed 

 deden , en onderling in vrede leefden/' 



,/In het met waringin-boomen omgeven meertje, viel ook geen blad noch vrucht, omdat de 

 Dewi of vorstin daarin haar geheiligd ligchaam had gereinigd. De Maperwitas, geleerde Brah- 

 manen, vergunden aan niemand toegang tot het bidhuis dan aan enkele voornamen, welke 

 zich aan de gewone offerplegtigheid wilden onderwerpen en met heilig water laten besprenkelen". 



,/Een der vroegere regenten van Kendal zoude verscheidene steenen beelden en oudheden, in 

 de nabijheid van het bad gevonden, van daar hebben weggevoerd." 



Van daar zullen dus, althans gedeeltelijk de beelden afkomstig zijn, die wij voor de pen- 

 doppo van den regent van Kendal zagen. 



z/Men kan intusschen uit de verminkte, half-doorgebrokene figuren, en de hier en daar ver- 

 spreid liggende steenen, tot belangrijke oude tempels behoord hebbende, opmaken, dat men 

 in die streken meer misschien dan elders zich toegelegd moet hebben, om de vroegere werken 

 der Brahminen te sloopen of voor de nakomelingen te verstopjjen of verborgen te houden." 



Deze overlevering of volkslegenden zeggen ons voldoende, dat de tegenwoordige Javanen 

 niets meer weten van den vroegeren cultus dier streken en plaatsen, en ons daaromtrent ver- 

 halen uit een lateren tijd verdichten. Wel mogelijk, dat Dewi Renganis een goede geest 

 was, welke in den hindoe-tijd daar een bijzondere vereering had; maar dit is dan ook het 

 alles, het weinige, hetgeen ze ons geven. 



Gelijk wij reeds zeiden, zullen op het plateau nabij de dessa Gedong, hetgeen de naam 

 gedong, steenen huis, ook reeds uitwijst, en in de koffijtuinen van Selokaton, zeer waarschijn- 

 lijk tjandi's gestaan hebben, thans verwoest of onder aarde bedolven. Zoo ook op het pla- 

 teau in de vroegere koffijtuinen van Djambean. Wat die vijver of dat meer van Dewi 

 Renganis betreft, dit zal, gelijk wij er 'later nog zeer velen zullen ontmoeten, een wel of 

 waterplaats zijn, welke men met bouw-, beitelwerk en beelden versierde, voorzeker als dank 

 en vereering der goede geesten, welke geacht werden daar hun verblijf te houden en steeds 

 de vruchtbaarmaken.de stroomen over den omtrek uit te storten. Wij, betwijfelen niet, dat 

 nadere onderzoeking en opgraving in die bosch- en bergstreeken, nog meerdere overblijfsels 

 van tempels, misschien van tempelgroepen, aan den dag zullen brengen. Wij gelooven ook, 

 dat die tempels daar, vroeger, in zekere betrekking stonden tot de tempels en tempelgroe- 



