147 



pen op den Diëng, den Oenarang en in de verder zuidelijk van hen gelegen berglanden, in 

 Bagelen en Kadoe. Wij meenen dit, omdat die bergen en berglanden, door geen vlakten ge- 

 scheiden, onmiddelijk zamenhangen, ook, omdat de tempels daar in een en ander overeenkomen, 

 en hun beelden tevens in velen van hetzelfde geslacht zijn. 



Wij willen daarom ook hier met hun beschrijving vervolgen, en vangen aan met die op den 

 Oenarang. Deze berg, eenmaal een vulkaan, die met geweldadige krachten werkte, thans bijna 

 geheel uitgebluscht, is ten westen, door eene lange bergketen, die in het noorden met het 

 gcbergteland van Selokaton vereenigd is, mat het Prahoe-gebergte verbonden, en ten zuid- 

 oosten door het Djamboe-gebergte, met den voorberg van den Merbaboe Telemojo. Zijn tem- 

 pel en tempelgroepen liggen boven het dorp Banjoe-biroe, aan de zuidzijde, digt onder den 

 hoogsten zuidwestelijken top, Goenong Soemo-Wono. De heer Domis, die ze tot heden alleen be- 

 schreef, geeft ons omtrent hen het volgend berigt ( 1 ). Wij geven dat in zijn geheel, vergezeld 

 van onze nadere opmerkingen en aanteekeningen. 



z/De bronnen en de afgezonderde plaatsen, om welke boomen staan, die eene gewezene bid- 

 plaats of overblijfselen van een verblijf voorstellen, eenige in dit district bestaande tempels 

 en verstrooide beelden en figuren toonen aan, dat in oude tijden, niet alleen daar eene groote 

 bevolking bestaan heeft, maar dat de hoofden van den godsdienst zich bijzonder bij en op het 

 gebergte van Oengaran hebben opgehouden." 



,/De beelden, welke ik in de velden heb verspreid gevonden, waarvan sommigen door de 

 inlanders zeer gewaardeerd worden, waren voornamelijk de Ganesa Mahadewa of Siva", — 

 nergens door mij bij de Oenarang-tempels gezien, — ,/ schoon de laatsten zeer beschadigd zijn. 

 Zes en zeven palen van de Dessa Banjoekoening, voorbij de dessa Gandaran, op den berg- 

 rug Kroenroengan, zijnde de zuidelijkste van het groote gebergte Oengaran, liggen op eenige 

 afstanden, zes oude steenen tempels, bij den Javaan genaamd Gedong Batoe dengen Retjo, en 

 eenige steenen beelden van de Braminsche godsdienst. Daar ik wel het bestaan van dezelve 

 in het werk van den heer Raffles heb aangetroffen, doch geene de minste bijzonderheden, en 

 de heer Mackenzie alleenlijk, in zijn verhaal over de oudheden van Brambanan, aanhaalt, dat 

 het schijnt dat de Braminsche godsdienst ook op andere plaatsen hare tempels heeft gehad, als 

 te Oengaran, waar wij drie tempels nabij den krater vinden; zoo vertrouw ik geen ondienst 

 aan het genootschap te zullen doen, met eene kleine beschrijving van dezelve te geven". 



// Gedong Satoe." 



,/De eerste tempel, die men op omtrent 4 palen, van Taroekan komende, links van het smalle 

 pad vindt, is een vierkant gebouw op een fondament van 6 trappen", — thans geheel vervallen, — 

 „waarvan elke zijde 12 voet breed is. Een langwerpige opening" — een klein portaal, vijf voet 

 lang, twee voet breed , — „ voert naar het binnen vertrek, waar zich een gebroken steenen tafel 

 bevindt, welke waarschijnlijk tot een altaar heeft gediend, — de pedestal van een linggam en 

 joni in conjunctie, bedekt of zinnebeeldig voorgesteld, reeds meermalen vermeld, twee en een 

 halve op twee voet." — 



(') Verh. v. h. Bat. Gen. van kunsten en wetensch., X deel, pag. 123—128, 



