149 



„Gedong Doea." 

 ■ „Een twaalfhoekig gebouw, op een pedestal, waarop men door 7 a 8 trappen gevoerd 

 •wordt. Zooals de eerste, is dezelve 18 voet hoog, maar heeft geen beelden noch andere in 

 steen gewerkte bijzonderheden. Het binnenvertrek heeft maar 4< voet in diameter." 



Volgens mijne meting heeft bet vertrek vijf en een halven voet in het vierkant. Een portaal 

 zeven voet lang, bijna twee breed, voert u die kamer binnen, waarin niets 'meer gevonden 

 wordt, maar welker vloer, die de duidelijke sporen oplevert van vroegere opgraving, en thans 

 ongelijk met vuil bedekt is, drie, vier voet beneden den drempel ligt. De binnenwanden zijn. 

 glad opgaande, zonder eenig ornament of nissen. Indien daarin, even als in den vorigen tem- 

 pel, ook een symbolische linggam op zijn joni hadde gestaan, dan zou men er althans de laatste 

 nog vinden, omdat haar groote kubiek vorm onmogelijk door de veel te naauwe 'portaalgang 

 naar buiten konde gebragt worden. Het is duidelijk, dat eerst de joni-pedestal geplaatst werd,, 

 en daarna de tempel, de eerste, er om gebouwd is. Ditzelfde is met meerdere voorwerpen van 

 vereering en andere tempels, gelijk wij later ter hunner plaatse zullen hooren, het geval ge- 

 weest. Daaraan danken wij het ook vooral, dat die voorwerpen, niet zonder geheele afbree- 

 king des tempels naar buiten te brengen, er tot onzen tijd in overbleven. Alle anderen toch, 

 niet te zwaar, en door den ingang naar buiten te voeren, gelijk ook de linggam van ons joni- 

 pedestal werden vroeger of later uit de tempels geroofd. Tegen den achter- en de beide zijwanden 

 zijn nissen uitgebouwd, waaruit de beelden verdwenen zijn, en waardoor, met het verder uit- 

 springende voorportaal, de tempel, welks ligchaam vierkant is, gelijk de heer Domis opmerkt, 

 een twaalfhoekig gebouw is. Boven de nissen en den ingang grijnst ons de Banaspati tegen. 



„Digt bij den uitgebranden krater van Oengaran, is een vrije met eenige weinige boomen 

 bezette plaats, Gedong Pitoe genaamd, waar men, behalve een steenen tafel met drie ban- 

 ken," — deze heb ik er niet meer gevonden; de heer Domis bezocht de ruïnen echter ruim 

 dertig jaar vóór ik ze bezichtigde, ■ — „een menigte op den grond verspreide, meest bedolven 

 steenen beelden van goden, paarden en buffels, nog drie tempels aantreft. Deze drie tem- 

 pels zijn." 



„Gedong Tiga." 



„Een vierkant gebouw van elf voet hoogte op een pedestal van 3| voet. Elf zeer lage 

 treden voeren op de voorzijde naar den ingang, die twee voet breed en vijf voet lang is, waarin 

 zich nog twee treden bevinden. Op elk der twee zijden van den ingang is een mannelijk 

 beeld in den muur gemetseld. De geheele voorzijde kan als eene van het hoofdgebouw uit- 

 springende facade beschouwd worden. Op de linkerzijde is in den muur gewerkt eene figuur 

 met acht armen. Op den achterkant, op gelijke wijze, het beeld van den Ganesa, eene zittende 

 figuur met vier armen, en op de regterzijde een staande figuur, dat zeer beschadigd is. De ruim- 

 te van binnen heeft vijf voet diameter." (Volgens mijne meting zes op zes voet). 



Deze tempel, moge ook uit zijne kamer het voorwerp der hoofdaanbidding verdwenen zijn, 

 is nog altijd wegens de vijf beelden, welke zijn buitenwanden versieren, een hoogst belangrijke. 

 De beelden, volgens den heer Domis in den muur gewerkt of gemetseld, zijn tegen een breed 

 en hoog ruggestuk gebeiteld, daarmee door vóórschietende steenen zoo vast in hun nissen be- 



