157 



leer der Hindoe-j avanen. Den vijfden, een langwerpig gebouw, geheel overeenkomende, gelijk wij 

 reeds zeiden, met dat wij op den Oenarang zagen, noemen zij Samar, naam van Ardjoeno's 

 voornaamsten dienaar. 



Men gaat met eenige treden naar den eersten tempel, Ardjoeno, op. Aan ééne zijde heeft 

 de trap nog een schuins opgaand laag muurtje, als leuning, waarop, heneden, een gekronkelde 

 slang is gebijteld. Het bekleedsel der poort is aan ééne zijde geheel afgestort; aan de andere 

 kan men nog zien, dat een banaspati, waaruit en relief gebeitelde klokken hingen, boven den 

 ingang was geplaatst, en dat de poort met gladde lijsten en een gebeitelden band was omtrok- 

 ken, welke beneden in een zoo genaamden glap eindigden. Men gaat door een eng portaal 

 binnen, even als dat der Oenarang-tempels. Regts en links is nog in den voormuur een nis, 

 ook één in ieder buitenzijmuur en achter. Allen zijn met banaspati als kapiteel, en, gelijk de 

 ingang, met een gladde en een gebeitelde lijst omtrokken. Het dak had uitwendig den vorm 

 als van drie verdiepingen, waarvan de beide ondersten nog voldoende zijn overgebleven. De 

 bovenste en de spits zijn ingestort, met struiken begroeid. Men ziet, aan de vier dakhoeken, 

 pedestals met een figuur op ieder geplaatst, en daartusschen kleine nissen. 



De kamer is acht op acht voet; het dak loopt, gelijk ook dat van alle verdere Diëng- 

 tempels, pyramidaalvormig toe. De hoogere overspringende steenlagen, inwendig, zijn afge- 

 beiteld, gelijk in meerdere tempels, echter niet in die van Oenarang, het geval is, zoodat de 

 dakzijden glad naar haar midden-toppunt oploopen. Nog een linggam-pedestal staat in de 

 kamer. De tempel zal vijf-en-twintig voet hoog zijn. 



Het daartegenover staand langwerpig tempelwachtershuisje is ook geheel van dezelfde gehou- 

 wen en geëffende steenen opgetrokken. Overigens is het zonder sieraden, uitgezonderd een 

 banaspati boven den ingang. Het heeft raamopeningen, welke de tempels, gelijk ook die 

 van den Oenarang niet hebben. Drie zijn in den achter-, twee in den voor-, en één in 

 iederen zijwand. De hoogte zal niet meer dan acht of negen voet zijn. Men kan in den la- 

 gen ingang, gelijk ik dat ook nog in meerdere tempels zag, de gaten boven en beneden zien, 

 waarin de deur, op haar houten spil waarschijnlijk, draaide. 



De tweede tempel heeft meer geleden. Het dak is geheel beschadigd; hij heeft ook geen 

 nissen, gelijk de eerste in zijn buitenwanden, Voor de nissen heeft hij basrelief- beelden. Dat 

 achter is te zeer beschadigd om het nog te kunnen herkennen. Men ziet nog alleen huldi- 

 gende beeldjes op de hoogte van het hoofd. De regterwand vertoont een beeld met drie 

 hoofden en vier armen. Twéé handen zijn voor het ligchaam zamengelegd, de derde houdt 

 een aksamala, de vierde een tjamara gevat. Het beeld op den linkerwand heeft ook vier 

 armen. De eene hand op de heup, de drie anderen houden een tjamara-pijl en stift gevat. 

 Op den grond staan, nevens beide beelden, een vlammend altaartje en een vaas met tuit, 

 waarin bloemen. Boven hen is een pajong-hemel. De tempel is niet zoo hoog als de eerste. 

 Ook de beide laatsten zijn lager. Hun daken waren ook als met verdiepingen gevormd, met 

 opklimmende hoekstukken, en nisjes in de tusschenvakken. 



Geen der tempels heeft nissen in de kamers. Men kan zien, dat de vloei* in twee kamers 

 is opgegraven geweest, waarschijnlijk om er even als in de Oenarang-tempels verborgen schat? 



