158 



tea onder te zoeken. Twee kamers hadden een put. Zij zijn volgeloopen met het moeras- 

 water, zoodat men niet meer in de kamers kan komen. In een wordt nog een linggam-pede- 

 stal gevonden. De tempels zijn allen niet zonder zorg bewerkt en met verschillend bloem- en 

 ornament werk gebeiteld. Van allen springt een portaalgang meer of minder uit den voor- 

 muur uit. De steenen zijn ook met zorg bewerkt. Wij vonden geen beelden meer in of bij 

 de tempels. 



Wanneer men uit de pasangrahan, langs onze beschreven groep, in het midden der vlakte 

 gelegen, ziet, dan ontdekt men bij helder weder, op den overliggenden bergrand, een of 

 twee tempelruïnen.. Zij vormen met nog vier anderen een tweede, echter meer verspreide 

 groep, welke wij thans kortelijk willen beschrijven. 



De eerste daarvan, van het noorden aanvangende, is die van Sentjaki. Sentjaki is de naam 

 van Kresno's zwager en bestendigen volgeling. De tempel is nog in redelijk goeden staat, heeft 

 beneden een achtzijdig dak, dat hooger in een cirkelvorm overgaat. Iedere zijde van den 

 achtkant heeft een nisje. De tempel zelf is vierkant, gelijk ook die van de reeds beschreven 

 groep. Aan weerszijden van den ingang, ook achter en op de beide zijwanden is een nis. 

 Men ziet weinig beitelwerk aan den tempel. Ook in de kamer van Sentjaki heeft men op- 

 gravingen gedaan, zoodat men er beneden, door een gat kon inkruipen. De kamer had een 

 waterloozing, zeer waarschijnlijk voor het offerwater. De ingang is zuid-oost gerigt. Alle 

 beelden zijn van daar verdwenen. De tempel is van dezelfde hoogte als die van Ardjoeno. 

 De steenen zijn met nog meer zorg glad gemaakt en passend op elkander gelegd, dan die der 

 vorige tempels. Rondom begroeid, is ook de toegang versperd door de steenen der opgraving. 

 Van Sentjaki kwamen wij weldra aan Onto Retjo. Van dezen tempel is echter niets meer 

 overgebleven. Wij vonden er slechts, over een schoon gelegen plateau, een menigte steenen 

 verspreid, die, gelijk ook de plaats er voor, getuigden, dat daar voorzeker geenszins de minst 

 aanzienlijke tjandi van den Diëng heeft gestaan. Schoon is van daar de blik over de lager 

 liggende Diëng- vlakte, op de tempelgroep in haar midden; op de pasangrahan, en de hutten, 

 aan den voet van den overliggenden bergrand gelegen. 



Over de verspreide steenen gaande, kwamen wij aan de ruïne Sambo, naam van Kresno's 

 zoon. Wij vonden daarvóór, half onder de aarde bedolven, een nandi,,ruim vier voet lang, 

 een linggam-pedestal, twee op twee voet, en iets verder in een sleuf nog een tweede kleinere 

 nandi. De kamer, waarin men ook gegraven heeft, is acht op acht voet, iets ruimer dan die 

 van Sentjaki. 



Tempel en dak zijn ook meer bebeiteld. Een banaspati prijkt boven den ingang. In de ka- 

 mer zijn nissen. De tempel heeft reeds veel geleden, is achter en aan beide zijden met dikke 

 struiken en wild hout bewassen, zoodat ik dien daar- niet bezigtigen kon. 



>Taast Sombo ligt Bagong, naam van Semaars zoon. Daarvan is nog slechts een gedeelte 

 van den muur blijven staan. De ingang is, gelijk die van Sombo, naar het oosten. 



Het blijkt nog uit de fragmenten, dat achter en op beide zijden van den buitenwand nissen 

 waren. De tempel was van zeer eenvoudigen bouw; slechts met gladde lijsten omtrokken, 

 zonder lofwerk. Nabij den 'tempel lagen eenige hoopen regelmatig opgestapelde steenen. Men 



