165 



in zijn hoofdplaats en in het midden van zijn rijk ook gevestigd heeft. Die joni en dat poort- 

 fragment van gehouwen steen, pleiten echter voor nog vroegeren tijd. 



Misschien was de plaats vroeger verblijf van een Hindoe-vorst, of wel een heilige plek der 

 Hindoes; later door de Islamsche heerschers, om het schoone der ligging en den. rijkdom van 

 stroomend water daar, tot hun verblijf gekozen. 



Ze zullen voorzeker wel eerst hebben toegezien en gezorgd, dat de plek geheel gezuiverd 

 werd van alle heidensche voorwerpen. De joni mag daarom later daarheen gebragt, of wel. 

 door opgraving er weer aan den dag gekomen zijn. 



Hebben wij in Gapoera, volgens de overlevering des volks, het buitenverblijf van den 

 Sultan van Demak bezocht, in het nabij liggende Garoeda zullen wij een bezoek aan zijn 

 badplaats brengen. Zij ligt aan den voet van een kalkheuvel, en is onregelmatig gevormd, 

 geheel het werk der natuur, hier en daar van zwaar geboomte omringd en gedeeltelijk met 

 waterplanten begroeid. Het merkwaardige echter, dat ik daar zien moest, waren twee tra- 

 chytzerken van acht op vier voet, en één voet dik, welke, een weinig van den kant, iets 

 onder het watervlak liggen. 



Men zei mij, dat, als de Sultan van Demak er kwam baden, hij dan op den een en steen, 

 en zijn vrouw op den anderen stond om zich te wasschen, hetgeen wel zoo zal geweest zijn. 

 Wit en grijs gevlekte groote schildpadden zwemmen in het kristal heldere bronwater. Zij 

 bevinden zich daarin sedert onheugelijke tijden. Niemand doet hen leed; integendeel, allen voe- 

 deren en vereeren hen als geheiligde dieren. Zij zijn dan ook zoo mak, dat ze aanstonds 

 naar den kant komen zwemmen en het voedsel zonder den minsten schroom uit de hand 

 ontvangen. Op de hoogte liggen, aan den kant, eenige gehouwen steenen. 



De plaats wordt Garoeda genoemd, omdat aldaar in den Boeddha-tijd, gelijk ze zeiden, een 

 zeer hooge boom had gestaan, waarin eene groote Garoeda haar vast verblijf had gekozen. 

 Maar die naam Garoeda en die schildpadden, zoo geëerd en als geheiligd beschouwd, kunnen 

 ze ons ook niet doen denken aan vroegere vereering daar van Vishnoe, wiens Vehana de Ga- 

 roeda was en die zich in zijn Koerma avatara, in zijn schilpad transformatie, zoo hoog ver- 

 dienstelijk maakte bij goden en bij menschen? 



In den omtrek van Parwoto en Klamboe besteeg ik nog verscheidene heuvels, of ik daar 

 misschien nog overblijfselen van Hindoe-vereering mogt vinden ; maar iedermaal vond ik er 

 slechts een of meerdere mahomedaansche graven. Hoorden wij het op onzen langen weg gedu- 

 rig, dat de Hindoe-javanen, vooral de hooge plaatsen, zelfs bergtoppen, tot hun bidplaatsen 

 kozen, daar hun beelden of steenen, in de open lucht gesteld, kwamen' eeren; de Mahomedaan- 

 javaan volgt daarin nog het voorbeeld zijner vaderen, voor zijn grafplaatsen. Zoo daartoe 

 eenige gelegenheid bestaat, clan zal hij er steeds hoogten en hooge plaatsen voor uitkiezen. 



Op een dier heuvels, een paal zuidwest van Parwoto, de hoogste uit den omtrek, daarom 

 Goenong Gedee genoemd, vond ik slechts een cirkelvormige wal-ophooping van kalksteen-brok- 

 ken, vier voet hoog, binnen twaalf schreden in omtrek, waarin echter niets was. Misschien 

 waren daar binnen ook eenmaal voorwerpen van Hindoe-vereering geplaatst, thans verdwenen. 

 Men verhaalde mij dat daar al zeer lang geleden een princes van Ledojo met haar man zou 



