167 



gang afsluit. Deze muur, ook over een golvend terrein aangelegd, is. van veertig tot honderd 

 voet hoog, en heeft een dikte van twaalf. Aan het zuideinde van den muur ligt nog een 

 massa dier steenen opgestapeld. Be overlevering wil, dat de vallei de verblijfplaats van de 

 Pandowo's is geweest, waarheen zij iedermaal terug keerden na hun strijd met de Koerowo's. 

 Het valt niet te betwijfelen, dat die afgezonderde door de natuur en den mensch zoo versterkte 

 vallei, een verblijfplaats, een veilig toevluchtsoord in oorlogstijd zal zijn geweest, maar wan- 

 neer en van wie? De overlevering zegt, hoorden wij, van de Pandowo's en uit den tijd van 

 den Brotojoedo-strijd, terwijl zij haar volstrekt niet in betrekking brengt met Demak of Is- 

 lamsche tijden; wij mogen dus gelooven dat ons ook in dien muur nog een bouwwerk uit den 

 Hindoe-tijd is overgebleven. 



Op den hoogsten top van den Rachtawoe, Soetorengo genaamd, ligt nog een uit trachyt ge- 

 houwen waterbak. 

 • De vallei Glis ligt twaalf paal noord van Koedoes. 



Het is van algemeene bekendheid, dat de overlevering der Javanen, door Adji Soko, die voor 

 vele eeuwen, volgens hen omtrent het begin onzer jaartelling, met een groot geleide uit Indië 

 naar Java zou gekomen zijn, daar het eerste en magtige rijk Mendang Kemoelan laat stichten. 



Dat rijk plaatst die overlevering in de afdeeling Blora, residentie Rembang. Men zei mij, 

 dat de hoofdplaats niet in het tegenwoordige Blora, maar nabij de grenzen van Blora, in het 

 regentschap Grobogan had gelegen; dat daarvan ook nog muren waren overgebleven. De be- 

 rigten waren echter zoo onzeker en strijdig, dat ik, in het belang der juiste kennis van het 

 algemeen op Java genoemde en geroemde, maar nog altijd onbekende Mendang Kemoelan, be- 

 sloot van Kawoe uit daarheen een uitstapje te maken. De ruïnen zouden nabij de dessa Ngroe- 

 roet liggen, vijf paal noordoost van Kawoe, hoofdplaats van het district Kradenan. 



Te paard er heen gereden, hadden we weldra Ngroeroet het, en een halven paal zuidoost 

 verder de doekoean, het gehucht, nog altijd Mendang Kemoelan genoemd, bereikt, waar wij in 

 een boschachtige streek van het paard stapten. 



Eerst bragt men ons aan een palisadering, waar binnen een ronde platte steen lag, drie 

 voet in diameter met nog een paar ruwe steenen en een paar stukken baksteen er op en nevens 

 gelegen. Daar had de messigit van Mendang Kemoelan gestaan! Een minuut of vier, vijf ver- 

 der mijn gidsen, door het bosch en kreupelhout gevolgd hebbende, deed men mij andermaal 

 stil staan, bij twee ruwe steenen, en een stuk baksteen, zorgvuldig op elkander gelegd. Dat al- 

 leen was nog over van de kraton van Mendang Kemoelan, die eenmaal door zijn plaats innam. 



Intusschen twijfelen de Javanen er geen oogenblik aan, dat zij daar rond gaan op den 

 klassieken grond van hun aloude en beroemde hoofdstad Mendang Kemoelan. 



Haar naam leeft immers nog altijd voort in dien van het gehucht daar, en zoovele voorval- 

 len uit Adji Sok o's leven, ze vonden daar plaats. Men kan u de plekken nog wijzen, waar 

 ze zijn geschied! 



Ik heb mij zelf afgevraagd: moge de stad Mendang Kemoelan ook tot het gebied der fa- 

 belen behooren en nooit anders dan in de verbeelding der inlanders hebben bestaan, kan bet 

 toch niet zijn, dat daar vroeger eenige andere stad gebloeid heeft, wier naam thans vergeten 



