168 



is, waarom men haar nu den bekenden van Mendang Kemoelan geeft? Het antwoord op die- 

 vraag moest ontkennend wezen. Te veel pleit daartegen. Op mijn herhaalde- vragen, of men 

 daar, waar de grond aio mme bebouwd is, immer gehouwen steenen, beelden of andere voor- 

 werpen uit den ouden tijd gevonden of opgegraven had, was aller eenstemmig antwoord: nooit,, 

 noch daar, noch in wijden omtrek. 



Bovendien had men nimmer een plek kunnen kiezen, minder geschikt om er de een of an- 

 dere hoofdplaats te stichten. Immers, er is geen rivier; slechts in den regentijd zwelt een stroompje 

 in het dal nevens het gehucht, maar om weldra droog te liggen. De plaats mist water; boven- 

 dien stelt de oogst der sawah's in verren omtrek, die geheel van den regen afhangt, den land- 

 man dikwijls in zijn verwachting te leur. 



Wij spraken er reeds van, dat, volgens de overlevering te De mak de eerste magtige rijks- 

 zetel van den Islam op Java gevestigd was, en dat van daaruit de ondergang van Modjopahit 

 en het Hindoeïsme uitging. Dat rijk en zijn vorst, nog andere vorsten, die zich met hem ver- 

 eenigden om Modjopahit ten val te brengen, staan dus in onmiddelijke betrekking tot Java's 

 Hindoe-tijd. De meesten hunner waren hier of daar gevestigd in landstreken, welke wij thans 

 doorreizen, om kennis te maken met haar Hindoe-overblijfselen. De verblijfplaatsen dier vor- 

 sten worden nog genoemd, ook aangewezen. 



Wij hebben het van belang geacht voor onze nasporingen, daarmee zooveel mogelijk kennis 

 te maken, en wij achten het hier de plaats "om daarvan mededeeling te doen. 't Is billijk dat 

 wij aanvangen met Demak; jammer slechts dat wij er zoo weinig van kunnen zeggen. 



Het is bekend dat in 1848 de oude tempel, die nog van den tijd des eersten Sultan's zou ge- 

 weest zijn en reeds sedert lang dreigde in te storten, daarom werd afgebroken en door den te- 

 genwoordigen vervangen. Van den ouden tempel zijn nog overgebleven en voor den nieuwen 

 gebezigd: de vier hoofdpilaren , omkokerd, rond, glad en van ijzeren banden voorzien, alsmede 

 acht pilaren van oud snijwerk, welke het dak van de Soerambi of het voorportaal des Messigits 

 ophouden. Men zegt dat ze van Modjopahit daarheen werden gebragt. 



Tegenover den Messigit, aan de andere zijde der Aloen-Aloen, ligt een strook grond, achter 

 door de rivieren begrensd, waarop thans het zoutpakhuis staat, nog altijd genoemd Sitingel, 

 als de plaats, waar de sultans van Demak hun kraton hadden. 



Ik bezocht de graven der drie sultans van Demak, welke ter zijde van den Messigit op het 

 kerkhof rusten. Haden Patah, de eerste, ligt ondereen tombe van gebakkensteen, gewit, zeer 

 onaanzienlijk en die zich door niets anders onderscheidt van de omringenden, dan door haar 

 meerdere lengte. 



Sabranglor en Trongono, de tweede en derde Sultan, hebben met meerderen hun graven on- 

 der het dak van een planken grafhuis. Ook niets bijzonders is daaraan te zien. Ziedaar alles, 

 wat van het oude Demak is overgebleven, indien die graven dat mogen genoemd worden, daar 

 men mij zei dat ze eenige jaren geleden hersteld en opgeknapt waren, 



Veel belangrijker kan ik zijn over het oude Koedoes. Maar voor met de beschrijving daar- 

 van en van nog andere plaatsen te vervolgen, moet ik tot toelichting eerst eenige noodzakelijke 

 korte mededeelingen of herinneringen laten voorafgaan.. 



