176 



In hetzelfde district, in de berg-dessa Taban, zou het graf zijn van een schrijver of secretaris 

 van denzelfden sultan. Nog meerdere graven worden genoemd; maar daaronder kunnen ook 

 wel zijn, die heilige plekken waren van vroegere dagteekening dan die des Islams op Java. 



Wij hoorden reeds, dat de overlevering ons het graf van den vader der beroemde vijf pan- 

 dowos wijst in de berg-dessa Pangonan. Zij wijst ons nog een tweede graf aan, waarin de- 

 zelfde man ligt en wel met een zijner vrouwen, Dewi Madrirn, op den berg Tjandi-angin, dessa 

 Tempoer, district Bandjaran, regentschap Japara. Op het zoogenaamde graf is niets anders te 

 zien dan //eenige zwarte steenen", misschien wel gehouwen trachyt-steenen. Zoo noemt men 

 nog een graf, op een berg bij de dessa Ternadi, district Tjendono, in welks nabijheid de berg 

 Soetorengo ligt, waar de woonplaats zou geweest zijn van Abiosso en Pandoe Dewonoto. 



Insgelijks worden nog twee graven vermeld in het district Oendaan; het eerste op den berg 

 Menawan, nabij de dessa van denzelfden naam, waar een Hindoe-heilige, Bagawan Wilotikto 

 moet begraven liggen; het tweede, waar een vorst van Modjopahit, op zijn reis ter plaatse 

 overleden, ook zon begraven zijn. 



Ligt mogelijk', dat die oude namen eerst later aan die plekken gegeven zijn; maar ook mo- 

 gelijk, dat ze van uit den Hindoe-tijd iets voor diens vroegere eeredienst daar bewijzen. En 

 hiermede scheiden wij van de residentie Japara. 



Op de hoofdplaats Renibang vond ik op het erf van een huis, bewoond door den heer Te Me- 

 chelen, de navolgende beelden. Een Ganesa, gewone voorstelling, twee en een halven voet 

 hoog; nog een tweede anderhalf voet hoog, maar met een menschengelaat, welks neus men als 

 snuit verlengd heeft gebeiteld; nog een derde, omtrent drie voet hoog; verder een Doerga, ook 

 drie voet, gewone voorstelling. 



Voor het huis staan, ter regter- en linkerzijde, twee raksasa's, welken het haar pruik vormig 

 over den rug hangt; het eene been is onder het ligchaam geslagen, het andere met een gebo- 

 gen knie er vóór geplaatst. Zij zijn ruim twee en een halven voet hoog. Nog is er een twee- 

 armig zittend vrouwenbeeld, dat met beide handen de borsten heeft gevat, die doorboord zijn. 

 Vroeger stond het voorzeker bij een wel of waterplaats, en stroomde het water door beide borsten. 

 Het is twee voet hoog. 



Eindelijk zag ik er nog een twee-armig staand vrouwenbeeld, dat beide handen onder de 

 borst houdt zamengevat, en een boven afgeronden steenen paal, keurig bewerkt, ruim drie voet 

 hoog, een symbolische linggam. 



De meeste beelden zijn bekalkt en gewit, verscheidenen ook beschadigd. 



De beelden behooren oorspronkelijk evenmin aan het strand te huis, als zoovele anderen, die 

 wij op onzen weg reeds ontmoetten. Zij werden in het jaar 1828 door den resident de Sales 

 van den Goenoeng Pandan naar Rembang overgebragt. 



De Pandan ligt in de afdeeling Bodjonegoro, residentie Rembang, en is een grensberg, waarop 

 de residentiën Rembang, Kedirie en Madioen elkander ontmoeten. 



Nog meerdere beelden worden in zijne nabijheid, ook een op zijn top gevonden. Twee top- 

 pen verrijzen nevens elkander op den Pandan; de eene is te steil , niet te beklimmen, de andere 

 heeft een kleine vlakte, waarschijnlijk gedeeltelijk door menschenhanden geëffend. Daarop zit 



