182 



Wie weet, of ze wel ooit hebben opgehouden dit te zijn. Hun tuiten zijn beide dik met boree, 

 geele zalf, besmeerd, en offerschoteltjes stonden beneden op den grond. 



Toen ik den volgenden morgen vroeg ze nog eens ging zien, op mijn wandeling, lagen 

 ook verscheidene versche bloemen en bloembladen op de tuiten gestrooid. De inlanders, vooral 

 vrouwen, komen hen alles vragen, natuurlijk ook kinderen. De laatsten echter niet, omdat zij 

 nog zouden bekend zijn met de symbolische beteekenis der vereerde voorwerpen onder het Hin- 

 doeïsme; geenszins. Zoo dikwerf als ik er naar onderzocht, en ik deed het meermalen, of de 

 tegenwoordige Javanen nog wisten welke de naam en beteekenis der linggam's en Joni's zijn, 

 heeft hun antwoord mij overtuigd, dat de kennis en geheugenis daarvan zich onder hen verlo- 

 ren hebben. Gewoonlijk noemen zij de linggam's batoe kleboet, steen waarop men zijn hoofd- 

 deksel, tulband, bij wijze van kapstok plaatst, omdat de afgerande top zich daarvoor zeer 

 goed eigent, 



Zulk een batoe kleboet, linggam, vindt men nog in de dessa Bandong, district Rengel, niet 

 ver van de hoofdplaats. De inlanders verhalen, dat hij in den tijd van Modjopahit het voor- 

 werp der vereering van die dessa en het eigendom van een zekeren pandlta was, genaamd Bla- 

 tjak Ngiloe. 



Op het erf van den regent van Toeban zag ik nog een langwerpig-vierkanten steen, hoog 

 drie en een halven voet en naar evenredigheid breed, welke op iedere zijde door elkander geslin- 

 gerde lotusbloemen en bladeren, die uit vazen opkomen , in basrelief heeft uitgehouwen. Het 

 is duidelijk aan de omtrekken te zien, dat tusschen die bloem- eiï bladersieraden een beeld op 

 zijn voetstuk heeft gestaan, dat men er afgebeiteld heeft. Die steen werd kort geleden, bij het 

 uitgraven der fondementen van de bijgebouwen der assistent-residentie-woning, in de aarde 

 gevonden. Nog staat op het erf van den regent een langwerpigen beschreven steen , op een voet- 

 stuk, boven afgerond, naar beneden iets smaller toeloopend dan boven, hoog omtrent vijf voet, 

 op zijn grootste breedte ruim drie voet, en een balven voet dik. 



Het schrift is cursief kawi en het getal der regels twee en dertig. De letters zijn over het 

 algemeen duidelijk gebeiteld, hebben echter hier en daar, vooral boven, door afslijting, geleden. 

 De inscriptie staat slechts op de voorzijde, de achter- en kantzijden zijn nog ruw. 



Wij hoorden, ook te Giri en Ngampel waren vroeger, gelijk te Koedoes en andereplaatsen, 

 Soesoehoenans of Wali's gevestigd. Daarom hebben ook beide plaatsen en het naburige Grissee 

 haar heilige graven en oude bouwwerken. 



Wij gingen ze zien, vonden er echter geenszins zooveel als te Koedoes en Toeban. De meeste 

 bijzonderheden biedt het kerkhof van Grissee. Het bestaat, gelijk alle mahomedaansche kerk- 

 hoven, die we bezochten en nog weder zullen bezoeken, uit verscheiden ommuurde pleinen en 

 pleintjes, waarop de graven liggen. 



Het oudste gedeelte des kerkhofs is van Hindoe-bouworde. Dat zeggen ons twee poorten en 

 eenige muurgedeelten daar, uit gehouwen kalk, ook gebakken steenen opgetrokken, niet door- 

 kalk verbonden; vooral de bouw van beide poorten, die ook reeds zeer veel van den tijd heb- 

 ben geleden. De hoogste poort, hooger dan wij er nog eene zagen, is zeer belangrijk. Haar 

 kroonstuk is van dezelfde hoogte als het ligchaam der poort. 



