183 



Met een zekere vrees ziet ge er naar op, als of het ieder oogenblik kan neerstorten, 

 verwonderd, dat de draagbalken het gewigt van zulk een vracht steenen, zoo langen tijd 

 konden blijven torschen. Men gaat dan ook ter zijde binnen. Ik vond, op het kerkhof rond- 

 gaande, geen overblijfselen van Hindoe-vereering, gelijk op dat van Toeban, of het moesteen 

 steenen kodok zijn, ruim een voet hoog, beschadigd, maar nog zeer goed te herkennen, die, 

 vreemd genoeg tusschen de graven is geplaatst. Daar staan ook twee uit trachyt gevormde 

 watervaten met jaartallen er op, misschien ook eenmaal bij de Hindoe-eeredienst gebezigd. 

 De heer van Hoëvell heeft beiden in zijn reis over Java afgebeeld; ook nog twee andere 

 voorwerpen; bet onderste op de plaat, een strook trachyt, insgelijks met een jaartal; het 

 bovenste, 't geen men ook voor een watervaas zou houden, maar inderdaad een der smalle 

 zijden is van een langwerpig vierkanten trachytsteen, zes voet lang, naar evenredigheid breed 

 op een voetstuk. Zoodanige steenen, die geheel den vorm van onze grafzerken hebben zag ik 

 daar meer. Men zei mij, dat alle voorwerpen van Modjopahit afkomstig waren; daarom 

 is het echter nog geenszins waar; want, gelijk de lezer reeds hoorde, het is nu eenmaal 

 een zwak der Javanen om alles wat oud is, in het westen van Padjadjaran, in het oos- 

 ten van Modjopahit afkomstig te doen zijn. 



Hooren wij den heer van Hoëvell nog een oogenblik over de Hindoe-overblijfsels op Grissee's 

 kerkhof gevonden. ( l ) 



//Het Mahomedanisme schuwt geenszins de overblijfselen uit den Hindoe-tijd, die hier 

 vreedzaam een plaats hebben gevonden naast de heilige monumenten, beschreven met spreuken 

 uit den koran. Het graf van Malik Ibrahim is geheel open, maar sommige graven zijn rnet 

 eene van steen gemetselde, gesloten pendoppo overdekt, versierd met fijn en kunstig snijwerk. 

 Voor den ingang van een dezer pendoppo's staat een uit trachyt gehouwen waterbak, die 

 waarschijnlijk eenmaal de Hindoe-eeredienst heeft opgeluisterd; want de inscriptie draagt het 

 jaartal 1346, natuurlijk der Javaansche aera, toen Modjopahit nog in vollen luister was. 

 Men verhaalt dan ook, dat dit overblijfsel bij de verwoesting dier beroemde stad, gered en 

 herwaarts is overgebragt. Thans strekt het om de vrome bidders in de gelegenheid te stel- 

 len , zich te reinigen, voor dat zij de begraafplaats binnentreden. Nog andere watervatenen 

 urnen, van Hindoe-stijl en oorsprong met jaartallen en inscripties, staan hier en daar verspreid. 

 Op een dezer .voorwerpen, (het eerste op de teekening, die van Hoëvell van sommigen 

 geeft) leest gij Ngemopopo oerni josoto, d. i. volgens de verklaring van den Sultan van Su- 

 manap: //deze urne is een voortreffelijk werk/''" 



Twee zulke uit trachyt gevormde watervaten, omtrent twee „voet, soms iets hooger, 

 wijdbuikig, met breeden mond, ondiep uitgebeiteld, heb ik nog ontmoet op het kerkhof 

 van Toeban; insgelijks twee op dat van Ngampel, en op dat van het, aan de voorzijde 

 van de Pegirian, tegen over Ngampel liggende Batoe-poetih, insgelijks van ouden datum. Op 

 een van Batoe-poetih stond ook een jaartal. Wij zullen nog meerderen op onzen verderen 



(!) Reis over Java, Madura en Bali. Deel 1, pag. 157. 



