187 



Een groot gedeelte daarvan staat thans rondom de gemetselde vijverkom van Banjoe-Biroe. 

 Dit ligt omtrent tien paal in oostelijke rigting van de hoofdplaats. Wij bragten die beelden 

 ons eerste bezoek ; we geven ze daarom ook een eerste plaats in onze beschrijving. Het eerste 

 hunner, van de regterzijde aangevangen, is een staand beeld, tegen een achterstuk gehou- 

 wen, twee en een halven voet hoog, eenigzins lomp gehouwen. Het rust met de regterhand 

 op een staande knods en houdt met de linkerhand een kort zwaard tegen de uitgebogen 

 heup gedrukt. Het draagt verder een hoofd versiersel, waar het krullend haar achter onder 

 uitkomt, een kasiha en zeer eenvoudige arm- en been-sieraden. De oorversiersels zijn rond. 

 Het bovenlijf is naakt en niet versierd; het aangezigt beschadigd. Daar naast zit een twee- 

 armig beschadigd, maar veel schooner gehouwen beeld, twee voet hoog. Beide handen, zeer 

 beschadigd of weggeslagen, waren op de knieën geplaatst. Lange, goed-bewerkte sieraden han- 

 gen uit de ooren op de schouders. Daarbij komen een kroon, borst-sieraden en de boven-arm- 

 banden met een bewerkt slot. Het zit op een lomp-bewerkt, een halven voet hoog onder- 

 stuk. De volgende plaats is ingenomen door een Doerga, gewone voorstelling, twee voet 

 hoog, lomp gehouwen. 



Daarnaast stond vroeger een beeld, dat we bij ons tweede bezoek niet terug vonden, 

 en elders aldus beschreven. Wij komen thans tot een beeld, twee voet hoog, dat zich niet 

 bijzonder gunstig onderscheidt, slechts door twee lompe platte voeten, een paar barre knevels, 

 alle afwezigheid van evenredigheid der leden, een breed gelaat van echt Javaansche type en 

 die waaierachtige krulvormen van achter de ooren uitkomend, welke men nog altijd bij de 

 tegenwoordige wajang-poppen der Javanen ziet. 



Nu ontmoeten wij twee Ganesa's, van welke de grootste zeer dikbuikig en breed gebeiteld, 

 drie voet hoog; de snuit is weggeslagen. Ook de andere, minder forsch en zwaar gehouwen, 

 is met zijn voetstuk drie voet hoog. 



Beiden, vierarmig, hebben de gewone insignia en de twee op de knieën rusten de handen,, 

 de stift en het etensbakje, waarin de snuit eindigt. De zwaar gehouwen mist echter in zijn 

 achterste opgeheven handen de gewone attributen, daar hij ze geheel geopend en ledig tegen 

 het ruggestuk heeft gelegd. Èen voorstelling, die mij zoo nog niet voorkwam. Dit beeld on- 

 derscheidt zich nog door een tweede bijzonderheid. Achter, tegen zijn ruggestuk, is een dwerg- 

 beeldje met Javaansch gezigt gebeiteld, dat een groote vierkante uitgelegde vlag aan een stok 

 ophoudC, en aan een anderen nog een niet te bepalen vierkant voorwerp. 



Tusschen de Doerga en Ganesa's staat nog een statue, waarvan het geheele bovenlijf is af- 

 geslagen, met een knods in de regterhand, goed gehouwen, waaraan men hef sexuale masculinum, 

 groot en duidelijk gebeiteld ziet. Thans staan wij voor het schoonste voorwerp van Hindoe 

 beitelkunst te Banjoe-Biroe , een monster .-hoofd of , gelijk de inlanders het noemen, een Banaspati. 



Het is van reusachtige afmetingen, vier voet hoog, ook vier voet breed. 



Het voorhoofd loopt uit in twee groote binnen waarts gekeerde hoornvormen, waartusschen 

 een doodshoofd is uitgehouwen, t' Is boven rondom met veel bloem- en lofwerk versierd. Aan 

 beide zijden beneden ziet men een groote klaauw met nagels; daarboven verheft zich een Naga. 



Nog ziet men op het hoofd regtop staande hoornfiguren. De oogen puilen, slagtanden komen 



