201 



waardige voetstukken. Maar of er waarschijnlijkheid is, dat zij tempelwachters zijn geweest? 

 Ik geloof, dat dit wel degelijk mag en moet betwijfeld worden. Singosari heeft geen tempel-ruï- 

 nen, die aanspraak kunnen maken op zoo grootsche magten als beide reuzen, waarmede die 

 van Prambanan , welke toch de bewakers zijn der ingangen van een zoo groote menigte tempels , 

 dat ze de (luizend tempels worden genoemd, zelfs niet mogen vergeleken worden. En wat zijn 

 de tempelruïnen van Singosari in vergelijking met die van Prambanan? niets. Bovendien lig- 

 gen zij ook niet zóó, dat die reuzenbeelden, naar den stand hunner voetstukken, geacht kun- 

 nen worden hun wachters geweest te zijn. 



Ik geloof daarom, dat zij meer dan tempelwachters, rijks-, staats-wachters zijn geweest; dat 

 men tusschen beiden de stad, juister het centrum der stad, binnen kwam; dat zij den toegang 

 tot het verblijf van den vorst openden. Zoo ergens, dan zou ik dat vorstelijk verblijf van het 

 oude Singosari plaatsen een eind verder den weg tusschen beide pedestals vervolgd, dat u ein- 

 delijk brengt bij een haveloozen messigit, welks muren van oude groote gebakken steenen zijn 

 opgestapeld, en welks omtrek voor en achter tot aan een riviertje alomme met een groote 

 menigte van die steenen is overdekt. 



Daar is nog meer te Singosari te zien, dan Rafïles er zag. De reiziger, die weinige jaren 

 na Raffles Singosari bezocht (1822), en daar rondging als onderzoekend kunstkenner, de heer 

 J. Th. Bik, die met professor Reinwardt, welke zelf slechts weinig omtrent Singosari' s ruïnen 

 geeft, de reis deed, had de goedheid ons daaromtrent het navolgende berigt, uit zijn aanteeke- 

 ningen zamengesteld, waarvan de lezer voorzeker met belangstelling kennis zal nemen, voor ons 

 schrijven af te staan. 



//Wij bezochten de oudheden te Mondoroko bij Malang, als medeeene oude put aldaar, en de 

 tempels te Singosari. Een daarvan is in 1820 eerst ontdekt, en, door het bosch uit te kappen, 

 toegankelijk gemaakt. Dezelve is lang van Z. O. naar het N. W. 93 voet en breed 35; aan 

 den westkant is dezelve nog in eenen goeden staat, voor zoo ver als het lijstwerk betreft, en 

 is daar 17 voeten hoog, van boven geheel open, zonder dat men kan zien, dat er vroeger een 

 dak op was; aan de beide einden waren groote vertrekken. Aan den N. W. kant lag een fraai 

 vrouwenbeeld, lang 7 voet, uit trachytsteen gehouwen, met toegevouvven handen, hebbende eene 

 bisschopsmuts op het hoofd, het geheele ligchaam fraai versierd, even als hare handen en voe- 

 ten. Aan hare zijde staan twee kleine beelden, even* als zij; het geheel is uit één steen ge- 

 beeldhouwd. Het hoofd van het groote beeld is gebroken, en de handen en voeten, als ook de 

 borsten, zijn zeer beschadigd. Overigens is het zeer kunstig bewerkt, en een van de fraaiste 

 beelden van Singosari. Boven op den rand van dezen tempel staat nog een zittend vrouwenbeeld, 

 doch zonder hoofd; die uitstekende rand wordt aan beide zijden gedragen op twee voetstukken, 

 voorstellende den linggam, of priapus der Hindoes, welk zinnebeeld der propagatie ook in bas- 

 relief op den muur van den tempel wordt terug gevonden". 



v Zuidwest van hier staan nog drie tempels, waarvan de eerste klein en geheel vervallen is; 

 de tweede is groot, hebbende eene lengte van 72 en eene breedte van 40 voeten rnl.; links en 

 regts van dezen tempel staan twee beelden, den Os (Nandi) en den wagen (Soerja) voorstellende; 

 deze zijn, even als de tempel, zeer beschadigd; men vindt daaraan geen ingang. De derde tem- 



20 



