203 



Een vogel komt achter het beeldje uit, als zat het daarop; echter zeer onduidelijk gebeiteld; 

 ik zou meenen dat het een paauw was. Daaronder ziet ge een tweede beeldje, ook als opeen 

 dier, viervoetig, niet te bepalen welk, gezeten. 



Verder is daaraan nog alleen als insigne een trisoela te herkennen. 



Aan de andere zijde, regts, zit boven een duidelijk te herkennen Boeddha en daaronder een 

 Ganesa; nog alleen zijn bijltje over; al het overige is weggebeiteld of geheel onzeker. 



De vier beeldjes zijn op padma's, als zetels, geplaatst. 



Wat wordt ons in deze voorstelling te aanschouwen gegeven? Het groote vierarmige beeld 

 is ongetwijfeld het vereerde. Wij weten niet, wien het moet voorstellen; want het mist alle 

 kenmerkende insignia. ''t Kan een god uit het Hindoe-pantheon zijn; maar veeleer zijn wij ge- 

 neigd daarin een god van Javaansche schepping te zien; misschien was het de beschermgod 

 of geest van Singosari's rijk of hoofdplaats. En deze wordt vereerd door goden uit het Indisch 

 pantheon, waarvan Ganesa te herkennen is, in vereeniging met Boeddha. Beide anderen zijn 

 onzeker; ze kunnen voorstellingen zijn geweest van Brahma, Vishnoe en Siva. 



Ik vond die tempelruïne niet meer, gelijk de heer Bik haar ons doet kennen, meer afge- 

 brokkeld, iets lager; dien uitstekenden rand des tempels, 'aan beide zijden gedragen door twee 

 voetstukken, linggams voorstellende, heb ik niet terug gevonden. 



't Komt mij voor, dat de langwerpige ruïne, negentig voet volgens Bik, die ik met drie en 

 veertig schreden afstapte, op haar breede zijde een opgang had, en wel in drie kamers kan 

 verdeeld zijn geweest, gelijk wij meerdere zulke tempels zullen ontmoeten, zoo als die van 

 Plaossan en Sari nabij Prambanan. 



De opgang voerde dan de middenste kamer binnen. Zoo meen ik, om de uitwendige over- 

 eenkomst van onze met beide andere tempels. 



't Kan echter ook zeer goed zijn, dat ons bouwwerk slechts een terras is geweest, dat dan 

 kelderkamers moet gehad hebben; want het beeld ligt in een diepte. Van muren is niets meer 

 te ontdekken; maar dit bewijst nog geenszins bepaald, dat daarom niet vroeger een tempelge- 

 bouw op het terras verrees. 



Het gebouw kan zijn ingestort, en de steenen kunnen weggehaald zijn. Ik vind nog op 

 het terras een onthoofd, vierarmig, zittend beeld, een bebeitelden steen, die tot waterloozing 

 gediend had, nog drie of vier groote Joni-pedestallen, waarvan één fraai bewerkt, drie voet in 

 het kubiek, wier tuit door een drakenkop wordt gedragen, en een nog gedeeltelijk niet afge- 

 werkten steen; zoo bij voorbeeld de tuit nog maar in ruwen omtrek gegeven. Wat mag den 

 beitelaar zoo eensklaps in zijn arbeid hebben gestoord? 



Van onze ruïne verder gegaan, de laan vervolgd, zijn we aanstonds bij de twee andere ruïnen. 

 Zij zijn thans niet meer dan steenhoopen. De eerste mat vijf en negentig, de tweede ne- 

 gentig schreden in omtrek. Niets meer is van de vroegere gedaanteder tempels terug te vinden, 

 Zij moeten echter, blijkens de vele steenen, allen van trachyt, en waaronder van bijzondere 

 dimensiën als stoepsteenen, niet onaanzienlijke tempels zijn geweest. 



Men heeft de steenen in de naburige kampong gebezigd om er de monden van putten roeê 

 te omleggen, voor grondlagen der hutten, ook om het erf er hier en daar meê af te paggeren, 



