217 



Het middenbeeld is ontwijfelbaar een Boeddha, de anderen mogen hooggeëerde leerlingen, 

 door het volksgeloof gediviniseerde volgelingen zijn. 



Het derde Hindoe-monument ligt in het bosch Tengiling op een hoogte, twee paal noord- 

 oost van Bajem. Het bestaat uit de ruïne van een tempeltje van gebakken steen, nog zes en 

 een halven voet hoog. Daar het dak grootendeels is afgestort, heeft het met zijn boven en be- 

 neden uitspringende lijsten geheel het aanzien van een hoogaltaar. Er is echter een kamertje 

 in. De ingang, naar het oosten gekeerd, is twee en een halven voet hoog, een voet breed. Moeie- 

 lijk kan zich een Javaan daardoor naar binnen schuiven. De muren inwendig, glad opgaan- 

 de, zijn drie voet; het kamertje is in zijn vierkant twee en een halven en tot in top vier en 

 een halven. Buiten mat het tempeltje ruim vier voet in het vierkant: het kleinste wat ik 

 op Java vond. De steenen, grooter dan de gewone, zijn ook dikker. Vlak op elkander hech- 

 tende zonder kalkverbinding, waren ze niet moeielijk te scheiden, gelijk ik aan sommige der 

 afgestorte topstukken beproefde. Noch buiten noch binnen had het tempeltje nissen; ook geen 

 basrelief-werk; de bovenlijst was slechts met eenig kant werk, door scherpe hoeken gevormd, 

 versierd. Het dak met zijn vierkant kroonstuk moet blijkens de omliggende steenen en frag- 

 menten nog al hoog zijn geweest. Zeer waarschijnlijk was het tempeltje ook van een muur 

 omringd. Men had er nog kort geleden in fondamenten, daar naast opengelegd, gegraven. Het 

 onwonende volk haalde er steeds steenen weg voor zijn kookplaatsen. Binnen staan twee 

 symbolische linggams, ieder ruim een voet hoog, er later in geplaatst. 



Ter wederzijde van den ingang vond ik nog de navolgende beelden in twee rijen over elkan- 

 der. Een Resi, de trisoela tegen het achterstuk gebeiteld, de regterhand op de borst geplaatst, 

 in de linker de asceten-kruik. Een knodsbeeld, de zwierende haren om het hoofd door een band 

 gevat, met ronde oorversierselen; de regterknie uitgebogen, en de regterhand rustende op de 

 knods. Beiden ruim anderhalven voet hoog. Een onthoofd beeldje, nog een voet hoog, met vier 

 armen: de benedenhanden voor het ligchaam op elkander geplaatst; in een der bovenhanden is 

 nog de koralen ring te herkennen; zeer beschadigd. Een Ganesa, gewone voorstelling, maar 

 met doodshoofd en kwartmaan er onder in zijn kroon; nog een ongetuigde nandi: beiden an- 

 derhalven voet hoog. 



De tempel van Kidal ligt vijf, zes paal bewesten Toempang, hoofdplaats van het district, 

 en omtrent op gelijken afstand oost van de hoofdplaats Malang. Hij zal in zijn geheel ruim 

 dertig voet hoog zijn. De zijden van het voetstuk, dat acht voet is, zijn vier en twintig voet. 

 De tempel springt daarop in, zoo dat men op het voetstuk over een smallen rand er om kan 

 gaan. De ingang, zes voet hoog, ruim anderhalven voet breed, en vier en een halven voet diep, 

 is naar het westen gekeerd. Op de oost-, noord- en zuidzijde zijn uit den muur komende nis- 

 sen, omtrent vier voet hoog. Even als het voetstuk, heeft ook de tempel boven en beneden 

 zijn vele uitspringende lijsten, die schoone kroon- en voetstukken vormen. Een schoon gebei- 

 telde band omloopt den tempel in het midden. Op de vier hoeken zijn fraai gebeitelde, uitkomende 

 ornamenten, waarin een fantasie-gelaat is gevat, waarvan men oogen en neus goed onderschei- 

 den kan. Boven en beneden dien band zijn aan iedere zijde der nissen twee met lofwerk 

 gevulde cirkels gebeiteld. Het middengedeelte van het voetstuk is verdeeld in langwerpige 



28 



