219 



der de kroonlijst des tempels reikt, terwijl de andere bonaspati de gansche tusschenruimte van 

 boven de poort tot aan de kroonlijst inneemt. 



Regts en links van den ingang heeft men nog kleinere nissen, die met haar kroonstuk tot 

 aan den band reiken, welke den tempel in het midden omloopt. Ook dit wordt gevormd door 

 naar boven uitspringend lijstwerk, door een dak gedekt, waarop dezelfde kistvorm als boven 

 de nissen, naar boven een weinig breed uitloopende, staat. Boven beide nissen is ook een 

 klein monsterhoofd. 



De trap, die naar den ingang opvoert, heeft muurleuningen, die beneden krulvormig eindigen 

 en buiten met lofwerk bebeiteld zijn. Men gaat met dezen trap acht schreden op naar het ter- 

 ras. Vandaar voeren weder vijf treden naar den ingang of het portaal. Hieruit komt men met 

 twee treden af in de tempelkamer. 



Men ziet in het portaal boven en beneden de gaten, waarin de deuren op haar assen draaiden. 

 De kamer zal ruim zestien voet hoog zijn, waarvan de opgaande wanden zeven en een halven 

 voet; iedere binnenzijde meet ruim zes voeten. Geen nissen zijn daarin. De vloer is in het 

 midden opgebroken; onder het plaveisel van gehouwen steen vonden wij ook daar groote roo- 

 de gebakken steenen; voorzeker ook hier iets vreemds, dat men deze voor het fondament-werk 

 bezigde van een tempel uit gehouwen steen opgetrokken. De put is met puin en aarde opge- 

 vuld tot een paar voet beneden den rand. Ik zou meen en, naar haar aanzien, dat de put er 

 niet oorspronkelijk is geweest, maar door naar schatten gravende of andere handen van later 

 tijd is gedolven. Het dak is even als van alle andere tempels gevormd door overspringing der 

 steenen van iedere hoogere over de lagere laag. Zoo loopen de vier wanden naar een top za- 

 men, die door een grooten deksteen gesloten wordt. In sommige tempels zijn de oversprin- 

 gende steenen rond afgebeiteld, als om een verwulf te vormen. Dit is niet het geval te Kidal. 

 De steenen zijn niet kubiekvormig, maar meer langwerpig of vierkant, nog al plat. Trachiet- 

 steen is voorheerschend, maar men heeft ook een soort van zandsteen gebezigd. 



De tempel was omgeven door een muur van gehouwen steen, op twaalf schreden afstand 

 van iedere zijde. Deze muur is thans nog een of twee voet hoog. Daaromheen was nog een 

 tweede muur van gebakken steen, ook in het vierkant, opgetrokken. Fondament-resten schij- 

 nen dit vrij zeker uit te Avijzen, tevens, dat zij een dertigtal schreden ongeveer van den bin- 

 nenmuur verrees. Op dien afstand ligt een hoogte vol rooden steen en gruis daarvan, ten 

 westen van den tempel, of over den ingang. Daar mag wel de hoofdpoort geweest zijn, 

 waar men het heilige tempelplein binnenkwam. Als men van Toempang naar Kidal komt en 

 den tempel genaderd is, ziet men regts van het pad verscheidene verspreid liggende gebakken 

 steenen. Den omtrek daar in het kreupelhout en den koffijtuin doorzoekende, vond ik die er 

 verre verspreid. Digt bij den tempel ligt een heuveltje, zeer waarschijnlijk ook door zulke en 

 gehouwen steenen gevormd. Misschien behoorden die ook eenmaal aan een tempel. Het valt 

 niet te betwijfelen, dat die verre verspreid liggende steenen aan ommuringen, poorten, mis- 

 schien ook gebouwen behoorden der vroegere Hindoe-bewoners. Steeds werden die steenen 

 van daar weggehaald; juist was een man bezig ze op te graven. De omtrek was en is nog als 

 een groeve van oude gebakken steenen voor de naburige bewoners. 



