229 



op Java, over, maar klein, slechts een poort en daarboven verrijzend kroonstuk; verder ziet 

 men er in het midden pandopo-tempeltjes met drie- dakverhoogingen, en een tempelgebouw 

 met tien spits toeloopende dakverhoogingen, dat ons aan de metue's (?) van Bali doet denken, 

 evenals de pandopo's met drie dakverhoogingen aan de messigit's der tegenwoordige Javanen. 

 Verder bloem-, boom- en andere figuren, ook een hert, dat door een tijger schijnt vervolgd 

 te worden, maar klein, niet genoegzaam te onderscheiden. De basreliefs der oostzijde hebben 

 op eenige plaatsen reeds veel geleden. 



Gelijk die der oostzijde voorheerschend pandopo's en tempeltjes vertoonen, zoo die der noord- 

 zijde voorheerschend bosch en boomen, zoo zelfs', dat men daar een menschenfiguur en een 

 boeta te midden van het geboomte ziet, gedeeltelijk uit bladeren en bloemen zamengesteld. In 

 plaats van in handen, eindigen de armen van den boeta in bloemen; zoo ook zijn het hoofd, 

 de handen en een voet der menschelijke figuur slechts bladeren. Men ziet er ook een soort- 

 gelijk fantastisch gebeitelden olifant te midden van geboomte en struiken. 



Verscheidene malen herhaalt zich daar ook de voorstelling van een grooter beeld, nu eens 

 staande, dan eens zittende, met twee kleinere dwergbeeldjes als volgelingen. 



Niet één pandopo ziet men op de noordzijde. Aan den noordoosthoek ziet men echter boven 

 een poort met muur aan iedere zijde, waarboven geboomte uitkomt. Vrij onnatuurlijke voor- 

 stelling echter, dat men daaronder een beeldje een boom en nog een paar bloemfiguren heeft 

 gebeiteld. 



We zien in het bosch ook een vleermuis vliegen, een kodok zitten, en een dier, niet te 

 onderscheiden zulk een ander bespringen. Nog staan een paar herten tegenover elkander. 

 Daarnevens zien we ook een banaspati met hoornen , en verder hoog kapiteelwerk tot aan den 

 bovenrand, en ter wederzijde daarvan vereerende beelden , waarvan een met opgeheven handen 

 knielt. Verder nog een knielend, vereerend beeld tegenover een in de hoogte zwevend beeld 

 door vele vlamfiguren omringd. Geheel aan het einde, noordwestelijken hoek, zit een gekroond 

 vrouwenbeeld met een langen apenstaart en hoog opgeheven armen. 



Nog zien wij daar nabij twee staande gekroonde beelden met glorie, man en vrouw, het 

 gelaat naar elkander gekeerd. Achter het mannenbeeld twee iets kleinere beelden, waarvan 

 het eene een grooten bekervorm, het andere een vierkant kistje draagt; beide zullen wel tot 

 het sirih-gebruik behooren. Voor de vrouw gaan ook twee bedienden ; de eene draagt een mes, 

 de andere een vierkante figuur op de opgeheven hand. 



Thans nog een korte vermelding der verdere basrelief-voorstellingen op den rand van het 

 voetstuk van het tweede terras. Aan de noordzijde ziet men eerst verscheidene staande beeldjes 

 nevens elkander, waartusschen een pandopo en tempel. Verder een menigte mannen, die met 

 lange zwaarden, stokken of lansen door elkander dringen en strijden; vervolgens een zittende, 

 vereerde, met omringende dienaars; een tempel, twee pandopo's; eindelijk tot aan den noord- 

 oosthoek slangen, door elkander geslingerd, indien er geen andere slangvormige figuren onder 

 zijn, in wier midden een beeld zit; beelden, waarvan een een ander om het hoofd gevat en 

 neergedrukt houdt; ornamentwerk en verdere figuren, moeijelijk te bepalen. 



