A.A.ISrHA.]SraSElL. 



BESCHRIJVING DER HINDOE-BEELDEN VAN HET MUSEUM VAN HET BATA- 

 VIAASCH GENOOTSCHAP VAN KUNSTEN EN WETENSCHAPPEN. 



De beelden van s'Genootschaps museum stonden vroeger ongetwijfeld op hun nummer volgens 

 de //Beredeneerde beschrijving." Maar ze zelf dragen dat nummer niet; en daar ze later meer- 

 malen werden verplaatst wegens verlaten en afbreken van het gebouw, waarin ze stonden, 

 en zonder toezicht, zonder op hun nummer te letten, in eene beperkte ruimte naast en door 

 elkander werden geplaatst, terwijl de overige, die daar geene plaats konden vinden, hier en 

 daar verspreid stonden, zoo waren ze schromelijk door elkander gedwaald, en heeft het mij veel 

 moeite gekost hun nummer weder bij hen t'huis te brengen. 



De lezer heeft zich uit het voorgaande voldoende kunnen overtuigen, dat er groot verschil 

 van meening tusschen onze geachte voorgangers en ons bestaat omtrent de Hindoe-goden en hei- 

 ligen, welke ons door die beelden worden voorgesteld. De beelden hadden, hoorden we ook, hun 

 nummer verloren ; bovendien waren nog andere sedert daarbij gekomen. Dit een en ander heeffc 

 ons aanleiding en vrijheid gegeven om de beelden op nieuw en naar een andere orde, tegelijk 

 echter met hun oude nummer, waarvan ze thans voorzien zijn, noodig om hen ook volgens de 

 //Beredeneerde beschrijving" te kunnen terugvinden, te rangschikken. Wij willen ze thans in 

 die nieuwe orde van rangschikking doen kennen, 't geen ons tevens gereede aanleiding zal ge- 

 ven, om nog datgene omtrent hen te zeggen, wat noodzakelijk moet voorafgaan, zullen we 

 genoegzaam voorbereid onzen verder volgenden weg kunnen gaan. 



Onze eerste groep, de Trimoertie-groep, wordt gevormd door drie beelden, de driehoofdige beel- 

 den No. 111 en 113 der B. B. , en een later aangebragt, insgelijks driehoofdig beeld. Beide eerste 

 zijn uit de residentie Pekalongan, het laatste, een zittend beeld, is uit de binnenlanden van Bima, 

 eiland Sumbawa, aldaar in een waterleiding nabij de kampong Tato, nevens nog eenander ruw 

 gehouwen staand twee-armig beeld, dat een knods gevat houdt, gevonden. Onze Trimoerti is veel 

 beter gehouwen. Hoewel ook merkelijk minder dan de Java-beelden, moet het toch van daar 

 zijn oorsprong hebben, 't zij van Java aangebragt of door een Hindoe- Javaan ter plaatse gebei- 

 teld. Een merkwaardige vond voor Sumbawa, waar nog meer is gevonden, getuige van vroe- 

 gere Hindoe-dienst aldaar ( 1 ). Het heeft, even als het andere zittende Trimoerti-beeld No. 111, 

 in de opgeheven achterste handen, regts een aksamala, links een tjamara. De beide vgor- 



Tijds: Deel X, pag. 374, Deel XI, pag. 157 vv. 



30 



