235 



wijl de onderste regterhand bij allen de staart van den stier opgetrokken vast houdt, heeft 

 van vier slechts No. 126, 127, 132, 178, de benedenste linkerhand den boozen geest bij het 

 haar gegrepen; No. 129 heeft hem de uitgestrekte hand op het hoofd gelegd, als of ze hern ze- 

 gende, in plaats van den vlugteling te grijpen en willen dooden. Ze staat er ook, in weerwil 

 van haar vele andere gewapende handen, zoo lam bij, en kijkt zoo schaperig uit de oogen, dat 

 ge er niet aan twijfelen moogt, de beitelaar miste alle bezieling, of liever, had zelfs geen flaauw 

 idee van zijn voorstelling. Trouwens dit kan van alle Doerga's beitelaars gezegd worden. Allen, 

 niet een van het tiental uitgezonderd, die toch niets minder dan de gepersonifieerde deugd 

 moeten voorstellen, op het punt om, na een moeijelijke vervolgingen hevigen kamp, de geper- 

 sonifieerde ondeugd, die hemel en aarde met beroering en ellende heeft vervuld, bij de haren 

 gegrepen te dooden, staan daar zoo goedaardig impassibel en schaperig op haar stier, met zijn 

 staart, het haar van den boozen geest en zooveel vreeselijke wapenen in de handen, als een 

 onnoozele bloed die ligt te slapen. Dat slaperig en schaperig uitzigt echter, dat u zelf slaperig 

 en schaperig zou kunnen maken, volgens de Hindoe-voorstelling de hemelglans hunner goden, 

 is daarom ook, weinigen uitgezonderd, allen hun godenbeelden eigen en minder aan den bei- 

 telaar dan wel aan de bepaalde kerkelijke type te wijten, tegen welke te zondigen voorzeker 

 hooge heiligschennis was. 



Verder merken wij nog op, dat alle Doerga's hooge kroonen dragen, wat geenszins het ge- 

 val is met de Ganesa's, gelijk we zoo aanstonds zullen hooren. En dragen velen hunner een 

 hoofd, boven een kwartmaan gebeiteld, in hun kroon, gij ziet die daarentegen weer niet op 

 de kroon van een onzer tien Doerga's. Hebben de Doerga's in de regterbovenhand een tjakra, in 

 de regterbenedenhand den staart van den stier gevat, de beide regtsche tusschenhanden houden 

 óf een speer, óf een pijl, óf een kort zwaard gegrepen. No. 128 heeft voor den speer een tri- 

 soela. De beide linksche tusschenhanden (de bovenste, hoorden we, houdt een Sangkha) houden 

 een klein schild en boog. No. 126 heeft echter voor den boog een bijltje, angkasa; No. 129 

 voor het kleine schild een kort zwaard, en No. 127 houdt daarvoor met een tweede handden 

 boozen geest in zijn haar gegrepen. Zij houdt met twee handen vast, hetgeen, gelijk wij ver- 

 meldden, geheel in strijd met de gewone voorstelling, No. 128, 130, 131 en 133 in het geheel niet 

 gevat hebben. Zij houden die hand gesloten, de uitgestrekte wijsvinger naarden vlugtenden geest, 

 maar die volstrekt geen haast maakt, wijzend. Zoo No. 128 en 130. No. 133 heeft daarin iets 

 gevat. Dat beeld is door zijn verdere, in de tusschenhanden regts en links gegrepen, attribu- 

 ten geheel in strijd met zich zelf. Immers zij, die zoo de ondeugd dood zal slaan en steeken, 

 heeft daarin bloemen gevat. 



Ik moet nog opmerken, dat No. 126 den tjakra en het korte zwaard niet gegrepen heeft, 

 maar op den opgerigten wijsvinger gesteld. Eene zeer onnatuurlijke voorstelling, als of ze 

 daar stond equilibrische kunsten te maken, en zij niet de hemelsche goddelijke Doerga ware. 

 Wij zien diezelfde kunstenmakerij met den tjakra ook bij No. 178. Alle slechts proeven van 

 valschen smaak en voorstelling, maar waarin de beitelaar ligt mogelijk zich zelf dacht te 

 overtreffen. Allen hebben ruggestukken tot boven het hoofd, maar niet allen glorie's, verhe- 

 ven daarop uitgehouwen, om het hoofd. Dat zien we alleen bij No. 126, 128, 129, 131, 132, 



