242 



Geheel zonder deze tweede glorie, slechts met, van de eerste ovaal vormige gladde verheven- 

 heid, op het rugges tuk uitkomende, voorzien, zijn No. 118, 119, 120, 121. Deze, daardoor over- 

 eenkomende met de vorige beelden, zijn ook iets beter en natuurlijker gebeiteld dan hun ver- 

 dere groepgenooten. 



Nog is kenmerkend voor onze beelden (alleen No. 118 en 119 uitgezonderd), waardoor ze zich 

 evenzeer als door de tweede glorie van de vorige beelden onderscheiden, een achter de ooren 

 uitkomende krulvormige figuur; ook een der srnaakelooze sieraden van de wajangpoppen der 

 Javanen, vooral sterk geprononceerd bij No. 206, waar ze zich achter het hoofd tot een pun- 

 tige, binnenwaarts gekeerde wrong vereenigen. Door zijn achterhoofdtooisel het meest den 

 vorm van de wajang-poppen der tegenwoordige Javanen naderende, is het ook een der minste 

 beelden, zoo niet het minste van de groep, wat zijn sculptuur betreft. Men zie slechts de 

 lange, als aan het lijf geplakte armen met de lompe handen en lange vingers. 



Het hindoe-caucasische gelaat verliest zich ook meer en meer op de beelden, en gaat over- 

 al sterk geprononceerd op de meer stijf, en met sieraden overladen beelden in dat van het 

 maleische ras onder, althans zoo goed en zoo kwaad, als de beitelaars dat hebben kunnen ge- 

 ven. 



In 't algemeen kan men zeggen , en ik heb het door de volgorde der plaatsing hunner cijfers 

 eenigszins trachten aan te geven, dat de volgende beelden minder gehouwen zijn, en hun ge- 

 laat meer of geheel maleisch wordt dan de voorgaande. 



Wanneer men van deze beeldengroep het oog slaat op de Boeddha's en zoo vele andere beel- 

 den door ons vermeld, dan treft u bij den eersten blik het groote onderscheid; dan zegt ge, 

 hun beitelaars waren kunstenaars, die van onze beelden slechts onhandige nabootsers, ook na- 

 bootsende knoeijers, en voegt er bij: zeer waarschijnlijk waren de eersten Hindoe's, mannen 

 met hindoe-caucasisch gelaat, de laatsten Javanen, mannen van het maleische ras, aan zich 

 zelf overgelaten. Afwezigheid van kunst en smaak, in de overige beelden vaak zeer te roemen, 

 een maleisch gelaat, onnatuurlijke, stijve, houterige voorstelling der beelden en attributen; daar- 

 bij overlading van sieraden, zijn, met enkele uitzonderingen, bepaald en ongunstig kenmerkend 

 voor de beeldengroep onzer beschouwing. 



Tot hun soort kunnen we ook brengen de raksasa's No. 166, 167 , 168, 169, 170. Men zegt 

 dit aanstonds, als met hen vergelijkt met de raksasa's No. 193 en 191. Hun beschrijving hierboven 

 kon dit wel niet zoo geheel als hier aanschouwing, maar, meenen we toch, althans eenigszins 

 voldoende ook uitwijzen. Voor zoover hun herkomst bekend is, zijn de meesten dier beelden 

 van Modjopahit. Voor den tijd van Modjopahit is ook kenmerkend de het gansche ligchaam 

 omstralende glorie, gelijk we later nader zullen aantoonen. Men leze ook daarover hetgeen 

 de heer Friederich zegt onder den titel: //Andere 7 beelden (van Madjapahit)" ( 2 ), namelijk die 

 van 151 — 157 onzer groep. Voorzeker geheel waar, gelijk wij hoorden, wat hij zegt: 7/ zij vor- 

 ,/ men eene overgangsperiode van de oude kunstwerken tot de verbasteringen van Soekoeh 

 tf (of Soengkoeh). Zij vertoonen ons niet meer dat afgeronde en die kunstige bewerking der 



0) Verh. v. h. Bat. Genoots. Deel XXIII, pag. 17, enz. 



