245 



een bepaald eigene type draagt, en die we voorstellen daarom beelden van Javaanschen type te 

 noemen. Wij noemen ze daarom beelden van Javaanschen type, omdat we in de eerste plaats 

 die tot haar brengen, welke, uitgezonderd enkele lompe arm- en been-banden en een halssie- 

 raad, verder niets meer van de versierselen en attributen van Hindoe-oorsprong vertoonen, — wij 

 hoorden dat die der Modjopahitsche orde daarmee nog overdadig zijn beladen — , en welke ver- 

 der door hun gelaat, kleeding, ook houding, aanstonds aan die der tegenwoordige Javanen 

 doen denken. Die orde wordt in het Museum vooral gerepresenteerd door een vrouwenbeeld 

 No. 165, meer dan drie voet lang. Zij draagt een links een weinig opgenomen, aan de an- 

 dere zijde ten voeten afhangende Sarong, die over de borsten geslagen en vastgehecht is. Over 

 den linkerarm heeft zij een slendang geworpen, die, met bogten voor het ligchaam afhangende, 

 door beide handen wordt gevat; iets hetgeen men zoo of soortgelijk nog dagelijks op Java 

 zien kan. Het gelaat is Javaansch; echt Javaansch is ook het hoekige, vierkante der schou- 

 ders , 't geen als een ' sieraad wordt geacht door de Javaansche vrouwen van den tegenwoordi- 

 gen tijd, en nimmer gezien wordt bij de beelden der vorige orden, wier schouders, ook van 

 die der Modjopahitsche, rond afloopen. De sculptuur des beelds is nog minder dan die der beel- 

 den van de Modjopahit-type. 



Een tweede beeld dezer orde in het Museum is een ander vrouwenbeeld, No. 195, omtrent 

 2 1 / 2 voet hoog, van nog minder sculptuur. De sarong ligt haar dofvormig om ligchaam en 

 beenen; borst en bovenlijf bloot; ook diezelfde hoekige breede schouders; op het ruggestuk staat 

 een inscriptie, ook een visch, wiens kop een zon omstraalt, gebeiteld. 



Tot die soort breng ik verder nog een ruw 'gehouwen staand beeld met knods, No. 196, en 

 een ander zittend met loshangende haren, No. 197; beide zonder eenige versiersels. Alle vier 

 zijn van trachyt. 



Tot die type breng ik ook, in weerwil van zijn drie hoofden in kroonen, de Trimoerti van 

 Bima,No. 173, en een knodsbeeld, No. 208, met hem van daar aangebragt. Ook No. 198 en 207 , 

 twee vrouwenbeelden, het eerste staand, het tweede als wachter geknield; alsmede No. 172, 

 de zoogenaamde Brahmatjari. Verder zullen wij op onze reize nog velen daartoe te brengen 

 beelden ontmoeten, waarin ja, om mij zoo uit te drukken, nog wel de overlevering der Hindoe- 

 beelden voortleeft, maar gebrekkig; ook ruwe voortbrengselen der beitelkunst, vervaardigd door 

 de Javanen, aan zich zelf overgelaten, die de kunstwaarde, de versierselen, het gelaat en het 

 zuivere der voorstelling der beelden, door de Hindoe' s of liever onder hun invloed en toezicht 

 vervaardigd, missen. 



Ik moet nog een vierde type van beelden voorstellen, dien van Padjadjaran, indien het mij 

 althans geoorloofd is, om daaronder te vereenigen die eerste ruwe proeven van beitelwerk, 

 welke ons gegeven worden in die langwerpige steenen, waarop men een vorm van hoofd, ge- 

 laat, hals, armen, soms nog iets meer gebeiteld heeft; omdat ze bijna uitsluitend gevonden 

 worden in westelijk-Java, in de Sunda-landen , die kunnen geacht worden, alle meer of min- 

 der tot het rijk van Padjadjaran behoord te hebben. Ze worden gevonden te Batoe-Toelis en 

 Artja-Domas (assistent-residentie Buitenzorg), in verschillende kampongs der Cheribonsche berg- 

 landen, ook hier en daar verspreid in de Preanger-regentschappen. Het Museum bezit van hen 

 geen exemplaren. 



