271 



De steen , waarvan de beelden zijn gebeiteld, is trachiet, een enkele maal ook zachter steensoort. 



Wij noemen de beelden der Java-type met dien naam, omdat wij ze over geheel Java, zoo- 

 wel in zijn midden, bijv. op den Lawoe, te Soekoeh, Soerakarta, op den Wilis, te Panampekkan 

 insgelijks, nabij Berbek (Kediri), en in zijn oosten, Matjan-poetih (Banjoewangi), als in zijn westen, 

 Bandoeng (Preanger) en ook in Buitenzorg ontmoeten; zij mogen ook zoo genoemd worden, of 

 omdat wij daarin beelden ontvangen, die duidelijk bewijzen, dat zij het werk zijn van den Ja- 

 vaan, aan zich zelf overgelaten, of, omdat hun gelaat Javaansch of dat van het zoogenoemde ma- 

 leische menschenras is, en zij verder in ligchaamsvorm, kleeding enz. ons den tegen woordi- 

 gen Javaan herinneren. 



Crawfurd laat de beelden der Java-type opgaan in de beelden zijner tweede en derde klasse, 

 vereenigt hen of met die der Modjopahit- of met die der Padjadjaran-type. Maar, 'zullen wij 

 zoo aanstonds hooren, dat groot onderscheid bestaat tusschen hen en die der Modjopahit-type, 

 wij hoorden reeds, dat het onderscheid tusschen hen en die Padjadjaran-type ook bijzonder groot 

 is. Noemden wij de eersten toch, en teregt, beelden, die der laatsten, mogten we hun ook dien 

 naam geven, zijn eigenlijk niet meer dan steenen, waarop men iets van een menschelijke figuur, 

 dikwijls alleen een hoofd, gebeiteld heeft. Terwijl deze niets meer zijn dan ruw beitelwerk, wier 

 gelaat ook niets kenmerkends heeft, zijn de anderen, wier gelaat dat van het maleische ras is, 

 voortbrengselen van een kunst, die, moge zij ook geenszins te roemen zijn, toch moest aange- 

 leerd en beoefend worden. Bovendien behooren de beelden der Padjadjaran-type, om bij desen naam 

 voor die voorwerpen van vereering kortheidshalve te blijven, aan een geheel anderen tijd en aan 

 geheel andere betrekkingen dan die der Java-type. Het is hier de plaats om, inliet belang der 

 duidelijkheid van 't geen we verder zullen zeggen betreffende het kenmerkend uiterlijk der beel- 

 den van de vijf door ons gestelde typen, eerst de wederzijdsche betrekking dier typen kortelijk 

 aan te geven. 



De Padjadjaran-type behoort oorspronkelijk aan Java, aan zijn vóór-Hindoeschen cultus. 

 Gelijk ieder eiland van den Indischen Archipel, nog vrij gebleven van vreemde godsdienstige in- 

 vloeden, daarom niet minder zijn godsdienst en voorwerpen van vereering heeft, zoo had ook 

 Java die, en we aanschouwen de laatsten in de beschreven voorwerpen. 



Maar zoo oorspronkelijk die type voor Java is, zoo vreemd is de Hindoe-caucasische in haar 

 wording voor hetzelve. Die werd' in haar beelden, door kolonisten uit Indië, van buiten af 

 daarbinnen gebragt. Welke haar wording en ontwikkelingsgang in Indië ook was, Java bleef 

 daaraan geheel vreemd. Zij kwam zoo met de Hindoe's, gedurende een tijdsverloop van — ja 

 wie zal ons zeggen van hoevele — jaren, als een gewordene naar Javas. 



Zoo bestonden dus beiden geheel vreemd aan, en onafhankelijk van elkander op dat eiland. 



Maar ditzelfde kon ten opzigte van de Hindoe-caucasische geenszins gezegd worden van de 

 Modjopahitsche, Javaansche en Balische type. 



Wij zeggen niet dat de Hindoe-caucasische type slechts in ééne rigting vertegenwoordigd naar 

 Java kwam; ook niet, dat de kolonisten, toen ze hamer en beitel grepen , om daarnaar aan Java 

 beelden te geven, die misschien niet nog ontwikkelden; dat de leerlingen op Java daarin niet 

 nog hun meesters in Indië soms overtroffen. Wat toch het eerste betreft, zoo zal het wel niet 



