275 



Wij gaan thans spreken over de beelden der Modjopahit-type. Wij hoorden reeds, ook deze 

 is, evenzeer als de Java-lype, na en uit de Hindoe-caucasische ontstaan. In haar wordt ons 

 gegeven 't geen de geschiedenis van verschillende tijden en volken ons ook van elders meldt. 

 Na een korteren of langeren bloeitijd van eenige kunst, gedurende welken zij een zeker toppunt 

 bereikte, verviel zij weer van dat toppunt, niet, gelijk dit van de Padjadjaran-type geldt, door 

 een wegsterven van den kunstzin, maar veeleer door het ontstaan en veld winnen van een valschen , 

 althans vervormden smaak. De vele beelden dier type vonden wij in de landstreken der vroegere 

 heerschappij van Modjopahit; wij mogen daarom den zetel van dien valschen of vervormden 

 smaak dan ook in dat rijk plaatsen. Daarin onderscheiden van de Java-type, die haar represen- 

 tanten over geheel Java verspreid heeft, dat haar beelden, noch in westelijk- noch in midden - 

 Java gevonden, slechts tot een gedeelte en wel tot het oostelijke van dat eiland beperkt zijn, 

 is zij het ook hierin, dat zij niet lijdelijk, maar opzettelijk is ontstaan, en daarom zich ook ze- 

 kere regelen voor haar beelden, een zekere ideaal-type gesteld heeft. Althans dit laatste mogen 

 wij opmaken uit zekere eigenaardigheden, welke haar beelden vrij algemeen kenmerken. Wij 

 noemden ze reeds in onze inleiding, daartoe in staat gesteld door een vergelijking van het niet 

 onaanzienlijk getal der beelden dier type, in 's Genootschaps Museum aanwezig. En wat wij 

 daar zagen, vinden wij op onze reis in zoo veel meerdere beelden dier type, als wij ontmoeten, 

 bijna algemeen terug. Wij hebben dus hier slechts met geringe toevoeging kortelijk te herin- 

 neren aan 't geen wij daarvan in de inleiding zeiden. 



De kenmerken van die type bestaan in overlading van bovenlijf- en hoofdsieraden; in een 

 stijven, regt op en neer gaanden stand, de beenen aan elkander gesloten; in een sarong of 

 onderkleed, stijf regelmatig van boven naar beneden geplooid, met verscheidene sjerpbogten 

 als sieraden dwars en voor afhangende; in een stralende glorie, waarin het gansche lichaam 

 van het hoofd tot de voeten als in een lijst is gevat; in de zamenvoeging der handen, die 

 een bloem of iets anders gevat houden, van beide onderarmen vóór het lichaam, en de te- 

 gen het achterstuk opgerigte stijve houding der beide boven-armen en handen; in vleugel- 

 vormige met lofwerk bebeitelde sieraden, gelijk aan die der wajangpoppen, van achter de 

 ooren uitkomende, en gemis van het afgeronde van lichaam en leden, meer of minder hoekig; 

 in een gelaat, dat of naar dat van het Javaansche trekt, of dit wel zoo goed als geheel 

 teruggeeft. Verder kunnen we zeggen, dat die beelden, mannelijke en vrouwelijke, alle 

 vier-armig zijn, gelijk die der Java-type steeds twee-armig; verder alle tegen een ruggestuk zijn 

 gebeiteld, en nimmer als halve voorkomen, 't geen steeds met die der Java-type 't geval is, en 

 ook dikwijls met die der Hindoe-caucasische, wier Boedha's en Ganesa's, een enkele uitzondering 

 daargelaten, ook altijd statuen zijn. Ook twee-armige raksasa's, hoorden wij, moeten tot onze 

 type gebragt worden. Het zal ook wel niet te betwijfelen vallen, dat onze beelden, evenzeer 

 als die der Hindoe-caucasische, hun tempelwachters hadden. 



Zij zijn geenszins alle van dezelfde uitvoering. Daaronder zijn van al zeer minne sculp- 

 tuur, en wederom andere in hun genre te roemen. Wij wezen dit aan voor de beelden yan 

 het Museum in onze inleiding. De beide schoonste beelden ontmoetten wij in het Malangsche 

 bij de ruïne van Botjak onder Ngantong. Wij deden ze kennen, en verwijzen naar hun 



