278 



knots rust. Een stand, die zoo gedurig werderkeert bij statuën, vooral op de basrelief-voor- 

 stellingen van Boro-boedoer en de tempels van Prambanan, dat wij het er wel voor hou- 

 den mogen, dat ze een voor de beitelaars aangenomen en bepaalde type was. Ook heb- 

 ben ze, als gevolg van dien stand, het eene been met een weinig gebogen knie iets vooruit 

 geplaatst , hetgeen het vrije en losse der voorstelling nog meer verhoogt. De beide beelden 

 no. 163 en 16-1, als mede 187, in onze inleiding vermeld, voorzeker tot de schoonste van 

 het Museum des Genootschaps behoorende, zijn echter typen van vrijen en ongedwongen 

 stand, kenmerkend voor de beelden onzer behandeling. En zijn de beelden, gelijk bijvoor- 

 beeld de groote Brahma uit het Museum, de Ganesa van Singosari en andere, niet in die 

 voorstelling gegeven, zij doen zich toch niet minder als beelden onzer type kennen, door hun 

 geronde lijven en niet gedwongen houding, vrij van dat stijve der Modjopahit-type. Dit 

 geldt zoowel voor de zittende als staande beelden. Zij getuigen alle van eene kunstvaar- 

 digheid, smaak en iets natuurlijks in hun voorstelling, waarvan gij vergeefs eenige ge- 

 lijkenis bij de andere typen zoekt. Er is in hun lichaam en leden een natuurlijke bui- 

 ging, zoo ook in de houding der handen iets hun onderscheidend eigen. Tot die meer na- 

 tuurlijke en ongedwongen voorstelling draagt ook zeer bij het meer naakte der beelden. 

 Dragen zij een kleed om het midden geslagen, dat op de voeten afhangt, het is niet met 

 dikke stijve plooien gebeiteld, het beloop des lichaams en der beenen blijft meestal goed 

 zigtbaar, het kleed is slechts alleen te herkennen aan zijn zoom en enkele dunne plooien. 

 Maar de meer algemeene dracht van onze beelden is de kasiha, een sjerpband, die meestal 

 in golvende bogten om het beneden-lichaam is geslagen. 



Ook wordt dat natuurlijke hunner voorstellingen verhoogd, hetgeen tevens getuigt voor 

 den goeden smaak der beitelaars, door de ornamenten, die zonder eenige overlading het naakte 

 bovenlijf versieren; ook door het eenvoudige der glorie, vrij van latere, minder van goeden 

 smaak getuigende , opsiering. 



Wij kennen alle deze eigenschappen, gelijk we aanvingen te zeggen, aan de bepaalde re- 

 presentanten van onze type. Overigens is het waar, dat zeer vele beelden, die we daarom nog 

 geenszins tot de andere typen mogen brengen, maar tot de onze behooren, in die opzigten 

 veel te wenschen overlaten; terwijl men zich verder wachten moet, die eigenschappen van onze 

 beelden zich zoo voor te stellen , als waren ons nu daarin idealen van beeldhouwkunst gegeven. 

 Daarvan zijn ze nog verre. Wij komen hierop zoo aanstonds terug. 



Tot onze type behooren ook die godenbeelden, in de gewone voorstelling gegeven, welke 

 men aanstonds herkent als hen, die in het Indisch pantheon een plaats innemen. 



Verder die, welke, moge men hun als van meer of minder verschillende voorstelling in 

 hun beeld of insignia, ook niet aanstonds daarin een plaats kunnen aanwijzen, zich echter 

 door hun goede sculptuur, gelaat, ornamenten en verdere insignia toch evenzeer van die der 

 andere typen onderscheiden, als ze zich daardoor voldoende voor de onze aanbevelen. 



Wij wezen de hoofdzetels der beelden van onze type aan. Boro-boedoer, dat zich door zijn 

 bouw- en beitelwerk zoo eenig onderscheidt, waarin de kunst van het oude Java haar hoogste 

 toppunt bereikte, mag en moet wel als een eerste hoofdzetel genoemd worden, en daarnevens 



