289 



stelling betreft, nog altijd veel te wenschen overlaten; toch staan de basreiiefs der oude Egyp- 

 tenaren en Chaldeën verre beneden hen. Op die der Egyptenaren zien wij meermalen een 

 menschelijk lichaam, onder tegen den bovenrand der schilderij, dun en onmatig lang uitge- 

 rekt, terwijl de armen en het hoofd langs de eene zijde, de beenen langs de andere, even als 

 het lichaam onnatuurlijk uitgerekt voorgesteld, nederhangen: 'ongetwijfeld om naar hun schoon- 

 heidsbegrip een sierlijken binnenrand langs drie zijden der basreiiefs te vormen, maar die, geheel 

 misvormd, slechts getuigt van valschen smaak, en in strijd is met alles wat sierlijk mag genoemd 

 worden. Zeer dikwijls zagen wij ook beelden met één been, strijdwagens op één wiel; de ande- 

 re moet men zich daar juist achter denken: voorzeker eene vreemde, ook onnatuurlijke voorstel- 

 ling! Wij ontmoetten daar ook tweemaal een man, die een beeld in de haren heeft gegrepen, om 

 welks hoofd drie rijen van hoofden, dicht op en boven elkander, zijn gebeiteld, en om welks lichaam , 

 waarlangs verscheidene lijnen nevens elkander zijn getrokken , om ons aan vele lichamen te doen 

 denken, ook eene menigte beenen hangen, en aan beide zijden insgelijks zoo vele rijen boven 

 elkander opgeheven armen en handen worden gezien. Het is driemaal grooter dan het ge- 

 grepen beeld met zijne omgeving. Een zelfde onmatig groot beeld, in verhouding tot de ande- 

 ren, zien wij weder elders, dat de einden van drie touwen in de hand gevat houdt, welke 

 langs de halzen van drie rijen beeldjes loopen, die op drie verhoogingen, stijf en geheel op 

 elkander gelijkende, boven elkander staan. Elders weder zijn langs eenige dragende beeldjes 

 eene menigte gelijke lijnen, dicht op elkander getrokken, welke ons moeten voorstellen, dat velen 

 naast elkander op eene rij dragen. De plaatsing van een kind op de knie der moeder of zijne 

 ligging aan hare borst kan niet stijver en houteriger worden gebeiteld dan op de Egyptische 

 basreiiefs. Men zie slechts de platen van Boro-boedoer in, om zich te overtuigen, dat niets van 

 zulke onnatuurlijke en houterige voorstellingen op zijne basreiiefs gevonden wordt, 't Is waar, 

 wij zien daar ook een enkel maal beeldjes op twee of drie verhoogingen, door lijnen aangeduid, 

 boven elkander geplaatst, maar hoeveel losser, bevalliger en sierlijker gebogen zijn daar die 

 beeldjes, dan alles wat wij op de basreiiefs der Egyptische oudheden zien! 



Wij werpen nu nog een vluchtigen blik op de basreiiefs bij Layard. Vestigen wij daartoe het 

 oog op drie platen bij hem. De eerste //Assyrians placing a human headed buil, partly restored 

 pfrom a basrelief at Kouyunjik". Vier verdiepingen hoog, zien wij zoo stijve als gelijkvormige 

 en weinig bewerkte beeldjes het gevaarte voorttrekken. De touwen, waarmede zij worden 

 voorgesteld het in beweging te moeten brengen, hangen slap en gebogen van de verdiepingen 

 af naar het gevaarte en de stellaadje waaraan zij zijn bevestigd. Beneden het gevaarte zien wij 

 eene rij beeldjes, die het met haken ondersteunen of met touwen in evenwicht moeten hou- 

 den. Die der andere zijde worden gemist, moeten we ons even als op de Egyptische basreiiefs 

 wederom denken. Nog hier en daar zien wij beeldjes, die als in de lucht loopen : zij missen 

 de onderstreep, welke bij de anderen althans nog gezien wordt. Allen zijn, gelijk ook op de 

 Egyptische basreiiefs , in profiel gegeven, en als naar eenzelfde, geheel gelijk en stijf model gebeiteld. 



De tweede plaat, //King superintending removal of colossal buil", is even stijf en onnatuur- 

 lijk als de voorgaande. Zonder eenig perspectief is het eene boven het andere geplaatst, en 

 zijn de beeldjes ook bijna allen weder van gelijken vorm. 



37 



