295 



ander geval zijn zij meestal zonder uitdrukking. Uitzonderingen hierop komen echter in me- 

 nigte voor: zoo vinden wij buitengewoon geopende oogen bij den reuzenwachter op basrelief 

 104, bij de van blijdschap opgetogen mannelijke volgelingen op basrelief 103, enz. Naar den 

 vorm behooren zij meer aan het Kaukasische dan aan het Mongoolsche of Maleische ras. 



De wenkbrauwen zijn meestal glad, gebogen en bevallig, zonder karakteristieke merkteeke- 

 nen; op sommige beelden echter gefronst, zoo als bij den boeteling op basrelief 10, bij de boog- 

 schutters op basrelief 97 en 238, bij den reus op basrelief 118, en vele andere personen , vooral 

 brahmanen, bij Avelke ons de kunstenaar het karakteristieke van nadenken wil doen zien. Zij 

 zijn verder ook nieuwsgierig in de hoogte getrokken, gelijk bij den wachter op basrelief 109 ; 

 overliggend nedergebogen, zoo als bij de kooplieden op basrelief 112, en daar, waar zij van de 

 voorheerschende snede afwijken, nimmer ten onrechte gewijzigd. 



De neus is regelmatig, somtijds ideaal Grieksch, zoo als op basrelief 171; bultig, zoo als men 

 het best op profilen kan opmerken (vide basrelief 233 en 235); ook veelal scherp en echt Hin- 

 doesch, zoo als de basreliefs 144, 145, 152, 156, 159, 237 en 239 enz., maar meestal een wei- 

 nig plat van voren, gelijk zij zich bij den liggende op basrelief 104 vooral voordoet. Dit laatste 

 onderscheidende teeken heeft zijn grond in de verwering der veldspaat-gedeelten van den steen, 

 trachiet, welke natuurlijk daar het spoedigst heeft geleden, waar de steen het meest aan de 

 lucht was blootgesteld, zoo als dit bij uitspringende gedeelten, vooral bij den fijn gesneden neus 

 het geval moest zijn. Het komt mij daarom voor, dat niet deze vorm, maar de opgewerkte, scherpe 

 vleugels het Indisch karakteristieke, de grondvorm geweest is. 



De ooren zijn misvormd, daar het de gewoonte van het Indische volk was, daarin openingen 

 te maken, waarin zware gewichten gehangen werden, om ze in de lengte te trekken. In de 

 daardoor ontstane gaten deed men groote oorbellen, terwijl men het oor met vele versierselen 

 omringde, welke het somtijds geheel bedekten. 



De mond is meestal regelmatig, met volle, weelderige, zacht gesloten lippen, echter zonder 

 uitdrukking. Is hij geopend, dan vertoont ons de kunstenaar daarin twee rijen tanden, gelijk 

 bij de brahmanen op basrelief 79, 116, en bij de raksasas op basrelief 187. 



Handen en voeten zijn niet altijd regelmatig gevormd, en de eerste dikwijls in eene onnatuur- 

 lijke, als tandakkende houding; zoo ook zijn de vingers onnatuurlijk geplaatst, gelijk bij den zesden 

 persoon op basrelief 2, bij de vliegende vrouw op basrelief 22, bij sommige Boeddha's op da 

 bovenste galerij, enz. Weet men echter, dat de Javanen nog heden bij dansende personen eene 

 soortgelijke verdraaiing der vingers voor bijzonder fraai houden , en zich moeite geven , om hunne 

 kinderen reeds in de vroegste jeugd dit te leeren, dan is het zeer waarschijnlijk, dat dit in den 

 Boeddhistischen tijd ook reeds bestaan, en aan onze kunstenaars aanleiding tot nabootsingen 

 gegeven heeft. 



Wij vinden ook nog vele Persepolische en Babj T lonische stijve handen, maar voor zooverre 

 het de weinige anatomische kennis der vervaardigers toeliet, bijzonder goed voorgesteld, het- 

 geen wij vooral bij de muzikanten op no. 1, aan de eerste en tweede galerij, kunnen opmerken. 



De boezems van de vrouwen zijn niet in den smaak der Grieksche kunst, maar echt- Azia- 

 tisch rond en vol. Andere schoonheden vertoonen ons de vrouwenbeelden dikwijls in eene ranke 



