296 



gestalte, sierlijk gebogen hals of bovenlijf, en zelfs in eene meer dan danne taille, gelijk verschei- 

 dene danseressen op de groote en kleine basreliefs, doch welke ook maar alleen de danseressen 

 hebben. Basrelief 38 op de eerste, 65 op de derde, 300 boven, 1 beneden op de kleine basreliefs van 

 de eerste galerij zijn daarvan ten bewijze. Schoone mannenbeelden vinden wij vele. In het ge- 

 heel genomen zijn de beelden in alle positiën goed geproportioneerd, niet stijf, en vertoonen zij 

 zich natuurlijk zonder hoeken in den trachiet. 



De kunstenaars hebben hun materieel met vlijt en smaak bewerkt. Sommige beelden tre- 

 den, om zoo te spreken, uit hunne ramen, en zijn zelfs en licmt relief gehouwen, zoo als no. 32 op 

 de tweede galerij. Hebben zij ons ook geene ideale vormen gegeven, zoo als Phidias, in het ver- 

 inaarde tijdperk van Pericles te Athene, in zijne Minerva en Jupiter, zoo is en blijft toch Boeddha 

 een karakteristiek Indisch religieus ideaal, en stooten wij op de basreliefs nergens op overdrijving 

 of karikatuurbeelden, zoo als wij ze op de werken van alle andere oude volken vinden. 



Vergelijken wij hen met eenige van deze. Plaat I stelt ons een gedeelte van een basrelief 

 voor van de oude Perzische hoofdplaats Persepolis of Djilminar (Fig. 1) ( l ); 



Fig. 2 een basrelief, gevonden in het oude Thebe van Egypte; 



Fig. 3 een Grieksch basrelief, voorstellende offeranden aan Bacchus. 



Fig. 4 eene Egyptische herme van Antinous; 



Fig. 5 een Mexikaansch afgodsbeeld, voorkomende in het prachtwerk van Humboldt en Bonpland : 

 Vues des Cordilleras , pi. 40 en 41; 



Fig. 6 een Boeddha van Boro-boedoer; 



Fig. 7 een beeld van Ceylon; 



Fig. 8 een Chineesch beeld van de Godin [?]; 



Fig. 9. Babylonische voorstelling. 



Wij behoeven de Egyptische, Babylonische en Perzische basreliefs slechts te aanschouwen, 

 om aanstonds te zien, hoeveel minder zij bij die van Boro-boedoer zijn, ten opzichte van alle 

 voor schoonheid benoodigde hoedanigheden: stijve alledaagsche positiën, beelden zonder karak- 

 ter, zonder bijzondere originaliteit. 



Hoe droog is verder de compositie bij de Egyptische boogschutters, bij de Persepolische offeraars, 

 als wij Boro-boedoer' s beelden van gelijke voorstelling daarnevens zien ! Hoe verre echter staan 

 deze wederom achter bij Grieksche kunstvoortbrengselen, zoo als b. v. bij het schoone beeld 

 op pi. 3! 



Nemen wij enkele beelden; vergelijken wij den Boeddha van Boro-boedoer met het Mexi- 

 kaansche idool, met een Ceyloneesch beeld uit den Dewaloka, met den Egyptischen koning 

 Ramesses of Rhamses, en stellen wij nevens deze beelden het beeld van Jupiter. Welk he- 

 melsbreed verschil! Hier bij Jupiter hooge idealiteit, bij Boeddha karakteristieke resignatie; bij 



( 1 ). Vide achter het geschrift. Fig. 1 is uit het werk van de Bruin, Reizen inPersien; fig. 2 uit een hand- 

 schrift van den Luit. Gen. van Munitali; fig. 3, 4 en 10 [9 ?] uit Annales du Musée de Paris, scidpture antique, 

 Tom. I; fig. 5 uit het werk van v. Humboldt; fig. 7 uit E. Upham, History and Doctrin of the 'Buddldsm; 

 fig. 8 volgens een oud Chineesch beeld. 



