40 



zich vestigen; cf: Boegisch monre. — Molipa, gaan. — Mompeinta, verhaalvorm van w/a, zien. — 

 Ngata, oord, plaats, land. — Intanlna, een ander; woordelijk, gezien worden door hem of haar. — 

 NaJcawa, verhaalvorm van maioa, vinden; cf: Sangi-manganitoesch makaebah. — Maawa, woorde- 

 lijk, (een) worden (met) het ligchaam; cf: Bolaangosch awa. — Naoepoepa van oepoe, einde. — 

 üolipamo, verhaalvorm van Upa, gaan. — Sakoejan; cf : Tooeoenboeloesch takoerah. — Talinti, 

 strand, oever der zee. — Notoengangamamimo , verhaalvorm van nganga, den mond openen. — No- 

 pepeoeloemo , verhaalvorm van oeloe. — Daparia, nog nooit. — Gajoe , bosch, woud; cf: Mongon- 

 dooesch kaioeon, van kaioe, hout; Tooeoenboeloesch kai. — Nesoeamo, verhaalvorm van soea, binnen- 

 treden; cf: Mongandooesch soeot ; Tooeoenboeloesch soeoet, soemoeoet. — Arana , derivat: van ara, 

 in. — Nioepimo, verhaalvorm van oepie, knijpen, knellen; cf: Pososch oepie ; Mangkassarsch epe, 

 Tagalasch sipit. — Narogo, verhaalvorm van rog ; cf : Tooeoenboeloesch rokrok, uit elkander vallen. — 

 Bolenggana hoofd, kop van hem; cf: Holontalosch loenggongo. — Nakotemo, verhaalvorm van koto , 

 snijden, afsnijden; cf: Tooeoenboeloesch ketor. — Tambolona hals, nek, met aanhechting van het 

 pronominaal affix. 



Na de onderscheiden opstellen achtereenvolgens te hebhen bekend gemaakt, beschouw ik 

 het als niet ondienstig ten slotte omtrent de landen, alwaar de talen en dialekten, waarin deze 

 geschreven zijn, voorkomen, nog een enkel woord te gewagen. 



Ter verkrijging van een duidelijk overzigt van de ligging der te beschrijven Noord- Selebesche 

 landschappen en van de verspreiding der talen en dialekten aldaar, is aan deze bijdrage tevens 

 een kaart toegevoegd. 



De Tagala wordt, zooals bekend is, gelijkelijk met de Iloko of Pangasinan, Pampanga en 

 andere minder beduidende dialekten op de Philippijnen , meer bepaald op het groote eiland Luzon (1), 

 gesproken. — 



Het Bisaiasch treft men, volgens verklaring der inboorlingen, als zuiver dialekt, op het eiland 

 Ilong-ilong of Panai aan. — Op de eilanden Leite, Seboe, Masbad, Samar en anderen, komt 

 deze tongval meer afwijkende en vermengd met woorden, uit de naburige talen ontleend, voor. 



Omtrent de dialekten van den Philippijnschen archipel vindt men veel belangrijks en wetens- 

 waardigs in de Averken van verscheidene Spaansche en andere schrijvers (2) aangeteekend. 

 De vervaardiging der hiervoren medegedeelde Tagala- en Bisaia- opstellen heeft dan ook alleen 

 de strekking, om het innerlijk verband tusschen deze en de overige tongvallen nader aan te 

 toonen, alsook om de in onzen archipel aanwezige taalvorschers op te wekken deze, naar mijne 

 meening voor de Maleisch- Polynesische taaistudie hoogst belangrijke dialekten, te beoefenen. — 



Op een der Sologsche-eilanden, zuid-westelijk van Basilan gelegen, is de Balangingi spraak 

 de heerschende. — Dit eiland, w-aarvan de bevolking uit eene vermenging van Badjos met van 

 verschillende eilanden afkomstige inboorlingen bestaat, is de verzamelplaats der Sologsche en 

 andere zeeschuimers die jaarlijksch onze gewesten verontrusten. — 



(1) Eigenlijk Lesoeng, een rijstblok. 



(2) Verg: het overzigt door J. Crawfurd gegeven in het „ Prelitninary Discours," voorkomende in zijn werk, ge ■ 

 titeld „Grammar and Dictionary of the Malay Language/' bladzijde CIV eu vlg. 



