43 



lontalezen, Limoetoërs, Boalemoërs, Kailiërs, Dongalers en andere vreemdelingen. De eigenlijke 

 stichters van het rijk van Boeooi woonden voorheen te Toaiboekalang, in de nabijheid van de 

 bogt van Imana. 



In het middengedeelte van den Noord-Selebeschen landtong is de Holontalosche taal de heer- 

 schende, in de landschappen Holontalo, Limoeto, Bone en Boalemo (1). De Holontalezen en 

 Limoetoërs behoorden tot de oorspronkelijke bevolking. 



Tijdens de Mangkasarsche overheersching vestigden zich op Holontalosch gebied eenige bangsa's 

 van het tegenwoordig landschap Loewoe, die zich met Mongondooesche uitgewekenen vereenig- 

 den, met de oppervorsten van Holontalo en Limoeto in 1G79 een verbond van onderlinge vriend- 

 schap en bescherming sloten, en den grondslag legden van het tegenwoordig rijkje Bone. 



De Boalemoërs woonden voorheen aan de overzijde van de bogt van Tomini, tusschen de lan- 

 den Patti-patti en Balante. Ten gevolge van onderdrukking en wederregtelijke handelingen 

 van de zijde der Ternatanen verhuisden zij in het midden der achttiende eeuw naar het land- 

 schap Limoeto en werden daar door de grooten des lands als slaven bejegend. Hun opper- 

 hoofd Paloa vertrok in 17S7 naar Ternate, om zich daarover bij den Gouverneur en Direkteur 

 der Molukken te beklagen, met dat gevolg dat in 1790 de zelfstandigheid van Boalemo door 

 den Gouverneur A. Cornabé werd erkend. 



De oorspronkelijke taal van Bone en Boalemo is thans geheel verbasterd en door het Holon- 

 talosch verdrongen. 



Het Tominisch treft men in de landstreek, gelegen ten westen van Holontalo, ten zuiden van 

 Boeooi en Tolitoli, ten oosten van Donggala en Kaili en ten noorden van Pahigi, in verscheiden 

 provincialismen verbrokkeld, onder de inheeinsche Alifoeroe bevolking aan. Dit landschap (2) 

 is in twee groote en vijf kleine deelen verdeeld, als Tomini (3), Tinombo (1), Sidoan (5), Sipaio- 

 Sogenti (6), Taada, (7), Kasimbar-Toriboeloe (8) en Ampibaboe. Bewesten Taada Kasimbar en 

 Toriboeloe wonen op de aldaar aanwezige hoogvlakten de Alifoeroe-stannnen To Malasa genaamd, 

 welke eene afzonderlijke taal bezitten. 



Het Pahigisch, eigenlijk eene vertakking of verbastering van het Kailisch is onder de strand- 

 bewoners van de landschappen Pahigi, Doelagoe (9) en Saoesoe (10), het heerschend dialekt. Op 



(1) Met eene bevolking van p. m. 65000 zielen, 



(2) Met eene bevolking van p. m. 40,500 zielen. 



(3) Van to, mensch, volk, en mini, momini, zoet van smaak, 

 (■i) Tinomho, gezonken land, van maomlo, zinken, inzakken. 



(5) Sidoan, Mandarsch, tidooea, makker, kameraad. 



(6) Sipaio, de verspreiden, moaio, zich verspreiden, uit elkander gaan. Sogenti, Mandarsch toginti, Calamus, sp:„ 



(7) Taada, Mandarsch, scherp. 



(8) Kasimbar, Mandarsch Jcatimla, Musa sp : (?). To, volk. Boeloe , berg, gebergte. 



(9) Van lolaga lang. 



(10) Saoesoe, hoog land; oesoe beteekent, eene verhevenheid. De bevolking van Pahigi. Doelagoe en Saoesoe 

 wordt geschat op p. m. S000 zielen. 



